De Arnhemmer die in 2008 weigerde te schoffelen voor zijn bijstandsuitkering, stond gisteren in hoger beroep opnieuw voor de rechter. Werken voor een uitkering stamt uit de jaren tachtig, maar werd pas in de jaren negentig verplicht. Door Anno.

In de jaren tachtig was de werkloosheid in Nederland erg hoog. Om de vele werklozen toch een beetje aan het werk houden, bedacht de regering in 1986 de WOAU: de Wet Onbeloonde Arbeid door Uitkeringsgerechtigden.

Werklozen werden gestimuleerd onbetaald te werken: ze konden, vrijwillig, bijvoorbeeld krulspelden inpakken of deksels van schoenendozen vouwen.

Linkse actiegroepen vonden de wet schandalig. Zij voorspelden dat WOAU zou komen te staan voor ‘Werk Onbetaald Anders geen Uitkering’.

WAO

De overheid werd in de jaren negentig inderdaad strenger bij het geven van een uitkering. Er werd flink bezuinigd op de uitkering voor arbeidsongeschikten, de WAO. Honderdduizenden zieke werknemers kregen vanaf 1993 een herkeuring.

Velen werden geschikt verklaard om te werken. Hun uitkering werd verlaagd en ze moesten verplicht aan de slag, onder meer als bonsaiboomkweker of loempiavouwer.

In 1994 ontstond een rel, omdat de enige bonsaiboomkwekerij in Nederland overging op import. Er was dus helemaal geen werk in die branche, tot woede van de herkeurde WAO-ers.

Gekste werkzaamheden

Gemeenten en instanties verzonnen de afgelopen jaren de gekste werkzaamheden voor werklozen met een uitkering. In 2003 moesten werklozen in Helmond bijvoorbeeld verplicht kleerhangers sorteren en in Amsterdam relatiegeschenken inpakken.

Het verplichte werk betekende wel minder uitkeringsaanvragen. Toen het Centrum voor Werk en Inkomen in 2005 werklozen sla liet plukken voor een uitkering, vonden twaalfhonderd aanvragers op wonderbaarlijke wijze direct een andere baan.

Juichend

In 1967 nam de Eerste Kamer de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering juichend aan. De verzorgingsstaat leek af. Lees hier hoe de WAO er vooral een bron van decennialang politiek gekrakeel werd.

 

De column Anno NU geeft wekelijks een stukje geschiedenis bij het nieuws. Reageren? Ga naar www.anno.nl.