Wereldwijd heerst angst voor de Mexicaanse griep. In China worden toeristen met een Mexicaans paspoort zelfs opgesloten in hun hotel. Tijdens pestepidemieën was de vrees voor besmetting tot in de zeventiende eeuw, ook in Nederland, nog veel groter. Door Anno.

De pest was een dodelijke ziekte, die zich razendsnel verspreidde. Het angstaanjagende was, dat niemand wist waar de pest vandaan kwam.

De Nijmeegse dokter Van Diemerbroek zei in 1636 dat de pest in 'kleine deeltjens' uit de hemel neerdaalde, als een straf van God.

Maar de ziekte kon ook ontstaan door de rotte lucht van stinkende grachten en vuilnishopen, of door snel bedervende groente als komkommer en gele peen.

Deuren

Door deze onzekerheid zorgden alleen de geruchten over een pestuitbraak al voor paniek. Als een geruchtenstroom begon, sloten veel steden de deuren voor vreemdelingen.

Alleen met een certificaat waarop stond dat hun streek pestvrij was, kwamen ze binnen. In 1569 mochten strohandelaren in Leiden geen stro meer voor hun deuren hangen, omdat veel Leidenaren zich rot waren schrokken: een bos stro voor de deur betekende dat in het huis de pest heerste.

Zondebok

Als de pest een stad of dorp bereikte, zocht men naar een zondebok. Zo wist dokter Pieter van Foreest zeker dat de pestuitbraak in Delft, in 1557, te maken had met het begrafenisje-spelen van een groep kinderen.

Maar meestal kregen joden de schuld van de pest. Zij zouden pestvergif in het water doen om christenen te besmetten. In 1348 liep het voor de joodse inwoners van Zwolle slecht af: tijdens een ernstige pestuitbraak werden zij allemaal vermoord.

In 1918 teisterde de Spaanse griep de wereld. Lees hier over deze ziekte, die alleen al in Nederland duizenden slachtoffers eiste.

De column Anno NU geeft wekelijks een stukje geschiedenis bij het nieuws. Reageren? Ga naar www.anno.nl.