Vijftig meter burger over uw beeldscherm

Morgen is de honderdste geboortedag van Juliana. Voor één keer worden de burgers weer opgeroepen voor het bordes. Net als vroeger in de rij voor het defilé. Door Anno.

In 1980 besloot de kersverse koningin Beatrix dat Koninginnedag anders moest. Ze wilde gast zijn op het feest van de Nederlanders en niet zelf de gastvrouw spelen.

Tot die tijd was het een gebruik dat het volk de vorst opzocht met bloemen. Halverwege de 19e eeuw was het imago van het koningshuis en bijbehorend defilé in het slop geraakt.

Maar in 1885 werd de eerste prinsessendag - later Koninginnedag - gehouden, ter ere van de vijfjarige troonopvolgster Wilhelmina.

Koekhappen

Voor de jonge Wilhelmina was het defilé meer een kinderfeestje, met zaklopen en koekhappen. Later werd de stoet voor het bordes meer een afspiegeling van Nederland.

Afgezanten van allerlei dorpen en verenigingen toonden zich in klederdracht en met ingestudeerde liederen. Zelfgemaakte pannenlappen, krentenmikken en gevlochten manden werden aangesleept.

Met Juliana als koningin werd het defilé uitgebreider. In de jaren zestig kwam Pipo de Clown zelfs langs. Alleen de Nederlandse homovereniging COC en langharige protestvoerders waren niet uitgenodigd.

Televisie

Vanaf 1952 werd het defilé uitgezonden op televisie. Het commentaar van presentator Dick Passchier is voor vele Nederlanders onlosmakelijk verbonden met het Koninginnedag. Zinnen als "over uw scherm trekt vijftig meter burger" of de "rodekoolachtige" jurk van Juliana, zijn legendarisch geworden.

In 1979 voorspelde hij het einde van het defilé. "Beatrix vond het te lang duren, zag je dat? Die werd chagrijnig. Die begon d'r moeder op te jagen." Morgen valt te zien of dertig jaar rust nieuw geduld heeft gebracht.

1 mei is voor ons vooral een dag om bij te komen van Koninginnedag. Lees hier waarom deze dag voor onze buurlanden een nationale feestdag is.

De column Anno NU geeft wekelijks een stukje geschiedenis bij het nieuws. Reageren? Ga naar www.anno.nl.

NUwerk

Tip de redactie