Een gevaarlijk wonder

In de Japanse zee kwamen afgelopen weekeinde twintig mensen om in een Russische onderzeeër. Ze stierven door vergiftiging van het freongas dat vrij kwam uit het brandblussysteem. Reizen onder water is sinds de ontdekking van de duikboot al een hachelijke onderneming. Door Anno.

Hoe de bemanningsleden van de eerste onderzeeboot onder water konden zijn zonder te stikken is ook nog steeds de vraag. In 1620 bouwde de Nederlandse uitvinder Cornelis Drebbel (1572-1633) de eerste duikboot voor de Engelse marine. De Engelse koning en zijn onderdanen keken ademloos toe hoe hij op de Thames onder water verdween.

"Als ooggetuige verklaar ik dat hij wondere dingen heeft gedaan. Dat scheepje moet drie uur onder water zijn gebleven terwijl koning, hofhouding en duizenden Londenaars in bange afwachting waren", aldus dichter en vriend Constantijn Huygens na afloop van Drebbels onderneming.

Overdekte boot

De met leer bespannen houten onderzeeër was een soort waterdichte overdekte boot met roeispanen. Naar verluidt roeiden Drebbel en zijn mannen in drie uur enkele meters onder het wateroppervlak van Westminster naar Greenwich.

Drebbel was een raadselachtige man. Huygens noemde hem een 'geleerde die oogde als een Hollandse boer, maar spreken kon als de wijzen van Samos en Sicilië tezamen.' Wijs moet hij zijn geweest om het grote raadsel op te lossen hoe hij voor genoeg zuurstof zorgde in de duikboot.

Uniek

De snorkels die hij had gemaakt kunnen nooit voldoende zijn geweest om de lucht zuiver te houden. Kloppen de verhalen dat hij zuurstof in flessen meenam, of dat hij met een chemische reactie zelf zuurstof maakte? Het zou uniek zijn, omdat zuurstof officieel pas anderhalve eeuw later werd ontdekt. We weten het niet precies: Drebbel heeft zijn ontdekking mee het graf ingenomen.

De zeventiende eeuw was een Gouden Eeuw voor de Nederlandse wetenschap. Lees ook over andere spectaculaire Nederlandse uitvindingen als de microscoop, de telescoop en het slingeruurwerk.

De column Anno NU geeft wekelijks een stukje geschiedenis bij het nieuws. Reageren? Ga naar www.anno.nl.

Tip de redactie