AMSTERDAM - Zelfs de titel van het programma is van een eenvoud die je op tv zelden ziet. De Beste Singer-songwriter Van Nederland is een heerlijk frisse duik. Door Paul de Lange

Terwijl het idee zo akelig simpel is. Laat tien mensen een eigenhandig geschreven liedje zingen, ondertussen zichzelf begeleidend op gitaar of piano. Haast ongelofelijk hoeveel er verfrissend is aan het resultaat: De Beste Singer-songwriter Van Nederland.

Zeker voor wie zangtalentenjachten als Idols, X-Factor en The Voice Of Holland als norm is gaan beschouwen. En welke tv-kijker is dat niet, de afgelopen tien jaar? Waardoor we ongemerkt allerlei uitwassen volstrekt normaal zijn gaan vinden.

Zoals: dat eeuwige gehamer op het stemmen via sms. Altijd maar weer dezelfde risicoloze liedjes van dezelfde soort artiesten. Juryleden die zichzelf de echte sterren vinden. Showballetten die matige zang maskeren. Niets van dat alles bij De Beste Singer-songwiter Van Nederland.

Wapens

De setting is teruggebracht naar naakt, puur en simpel. Een kruk, een microfoon, een versterker en de keuze uit piano of gitaar, dat zijn - naast hun stem - de enige wapens voor de deelnemers. De anderen luisteren vanaf stoel of bank toe, met de juryleden gebroederlijk tussen hen in.

Presentator en opperjurylid Giel Beelen is naturel als in zijn radioprogramma. "Wat ben jij een slick motherfucker, zeg", voegt hij Nielson toe, nadat die - als enige in de Nederlandse taal - zijn liefje de hemel in heeft gezongen. "Wat zal jij seks hebben gehad, die avond," vult collega dj Gerard Ekdom aan.

Mannetjes van de radio die tv gaan maken, hoe vaak gaat dat niet mis? De comeback van Top Of Flop met medewerking van Beelen was een paar jaar terug een aanfluiting. Nu komt veel samen. Liefde voor het liedje, zinnig commentaar, onderling dollen alsof er geen camera's in de buurt zijn.

Nog niet alle ingeslopen tv-conventies gaan overboord. Een song van A tot Z krijgen we ook nu niet ongerept te zien. Sterker, nog voor de beruchte DWDD-grens van één minuut wordt de boel al onderbroken. Door (achteraf ertussen gemonteerde) filmpjes van deelnemers die op elkaars optreden reageren.

Baard

Zoetsappig is dat lang niet altijd. "Ik vond haar stem vervelend en haar liedje nietszeggend", oordeelt Nadie over Martine. Bart vindt het het jammer dat Robbert een mutsje op heeft. 'Voor mijn gevoel verschool hij zich daarachter.' Laat Bart nu net degene zijn, die zich verschuilt achter een baard waarvan je je de hele uitzending afvraagt of die wel of niet is opgeplakt.

Uiterlijkheden doen er toe, zelfs bij singer-songwriters onder elkaar. En uiteraard komen er in deze opzet nep-Bob Dylans en namaak-Sinead O'Connors langs. Maar dat is nog altijd fijner dan dertien derderangs Adeles in een dozijn. Zangers die een eigen liedje vertolken hebben een streepje voor.

Zelfs als de teksten hopeloos cliché zijn, zoals bij Martine - in het dagelijks leven gids in Volendam. Ze valt dan ook af. Een Volendamse vocalist die gewoon eens een keer niét een ronde verder komt: De Beste Singer-songwriter Van Nederland is verfrissend tot aan het eind.

De Beste Singersongwriter van Nederland, maandag 20.30 uur, Ned 3