Met het tweeluik 'de verzoeking' boort Profiel een open zenuw aan. Aandacht: wie op tv is er niet gevoelig voor? Door Paul de Lange

Veel meer dan wat buitenaf beelden van een gevangenismuur kregen we niet te zien. Toch maakte dat stukje Profiel misschien wel meer indruk dan alle inside kijkjes die Menno Buch ons recent via Buch In De Bajes gunde. Terwijl de gevangenis precies dezelfde was: de penitentiaire inrichting in Almere.

Het verschil? De kenmerkende stem van Keith Bakker die onder de beelden was gemonteerd en - telefonisch - aangaf binnen deze muren in elkaar gebeukt te worden. Heftig klinkende woorden, dat zeker. Maar onmogelijk te beoordelen hoe waar ze waren, gezien alle aantoonbare leugens die hij eerder op tv verspreidde, vond de interviewer.

Buitenkansje

Waarna Bakker uitgebreid de kans kreeg nogmaals zijn zegje te doen. Een opmerkelijke keuze: doorgaans komt de geportretteerde in Profiel zelf niet aan het woord. Dit buitenkansje wilden de makers blijkbaar niet laten lopen.

Ervoor had het programma geschetst hoe de ster van de ex-verslaafde was verrezen. Eenmaal afgekickt had hij zijn eigen praktijk geopend, waarna tv-programma's volgden bij RTL en de NCRV. Programma's die bijdroegen aan de sterrenstatus die hij opbouwde - om niet te zeggen dat ze de motor erachter waren.

Alle geïnterviewden waren het over één ding eens: Keith Bakker heeft een bovenmatige aanleg voor verslavingen. Eerst voor drugs, later voor seks, maar bovenal voor aandacht. De honger naar roem en erkenning, de verleidingen en valkuilen daarmee gepaard gaan, ze waren bij Bakker achteraf eenvoudig aan te wijzen.

Valkuil

Opvallend met hoeveel gemak en betrokkenheid de gevraagden dat deden. De biograaf die een boek had uitgebracht voordat de fatale valkuil zich openbaarde. De psychiater die wél een diploma had gehaald. De mediadeskundige die mocht duiden hoe alles op het tv-scherm was overgekomen.

Waarom werkten zij eigenlijk mee aan het profiel van een veroordeelde verkrachter? Omdat ze vanuit hun deskundigheid een bijdrage konden leveren? Of omdat ze zo zelf ook in beeld kwamen en daarmee hun status als deskundige konden bestendigen? Hun bijdragen wezen niet alleen het probleem aan, ze maakten er in zekere zin onderdeel van uit.

Want wie is er niet gevoelig voor de aandacht van de camera? Dat gaat tot de mediadeskundige die regelmatig voor die camera zijn blik mag geven. En meer voorbeelden gaf van "mensen die op een gegeven moment gaan geloven in hun eigen populariteit en capaciteiten. Neem DSK, neem Charlie Sheen."

Diederik Stapel

Morgen in Profiel het tweede deel binnen het thema 'de verzoeking', over personen die de verlokkingen van de aandacht niet konden weerstaan. Ditmaal Diederik Stapel, de hoogleraar die geen genoegen wilde nemen met slechts hoogleraar zijn. En op een heel andere manier over de schreef ging.

Bakker en Stapel zullen de laatsten niet zijn. De cocktail van media-aandacht, roem en verleidingen is duidelijk verslavend. De zendermanager van Nederland 2 doet er goed aan voor volgend jaar alvast wat extra ruimte te reserveren. Dit tweeluik van Profiel heeft alle potentie om tot een veelluik uit te groeien.

Profiel, dinsdag 21.05 uur, Ned 2, Human