Eigenlijk heeft het nog lang geduurd. Tien jaar na de allereerste Idols komt de AVRO met een variant voor kunstenaars: De Nieuwe Rembrandt. Door Paul de Lange.

Eerste gedachte: die titel zal toch niet serieus bedoeld zijn? Een overdrijving om de aandacht te trekken, zoiets moet het vast zijn. Maar niemand zal toch werkelijk denken dat tussen de groep hedendaagse kunstenaars iemand zou kunnen zitten die...of ook maar in de buurt van...?

Fout gedacht. De AVRO zoekt écht een nieuwe Rembrandt. Of desnoods een nieuwe Vermeer of Appel, licht presentator Marc-Marie Huijbregts toe. "We moeten het al zo lang met de oude meesters doen. Waar zijn de nieuwe?" Iets later: "Zal één van deze werken ooit de status van De Nachtwacht krijgen?"

Domme vragen bestaan niet, schijnt. Dus werden kijkers geacht een half uur lang in sprookjes te geloven. Drie juryleden beoordeelden de eerste aflevering werkstukken van honderd beeldend kunstenaars. Dat mocht van alles zijn. Alleen moesten de werken wel iets nieuws en eigens hebben.

Hans

Eerste slachtoffer van die blik was Hans. Op zijn stilleven zat niemand te wachten. Veel te veel oude Rembrandt, vond de jury. En we zijn nu eenmaal op zoek naar de nieuwe. Vooral jurylid Hester Alberdingk Thijm bleef daar maar op hameren.

Het schilderij van deelnemer Dinand vond ze "heel decoratief, maar geen nieuwe Rembrandt". Een keukentrap van een kunstenaar die zichzelf Rotje noemde: "bijzonder geestig, maar geen nieuwe Rembrandt". Ook Brian haalde het niet. Tot zijn spijt: "Ik had de nieuwe Rembrandt kunnen zijn."

Puk

Meest opvallende case was de video van kunstenaar Puk. Jurylid Benno Tempel kende haar al, en legde uit hoe we het werk moesten zien. Het ging om een non-chronologisch verhaal over een sekteachtige familie, dat je eigenlijk op drie monitoren tegelijk moet bekijken, prees Benno de boel aan.

Waarmee hij - nogal dubieus - zijn twee medejuryleden mee kreeg om Puk naar de volgende ronde te stemmen. Ondertussen kreeg je als kijker niet meer dan een flard van de video te zien. En snapte je er nog steeds de ballen van.

Vooral op dat gebied laat De Nieuwe Rembrandt een kans liggen. De bedoeling is duidelijk: op een laagdrempelige manier, via een Idols-achtig format, aandacht besteden aan hedendaagse kunst. Een nobel idee.

Duiden

Maar dat schreeuwt wel om iemand die op tv kunst levendig kan duiden. Waardoor je het beter begrijpt, geboeider gaat kijken, oog voor detail ontwikkelt, haast zin krijgt om naar een museum te gaan.

Ontzettend moeilijk, maar niet onmogelijk, want het is door een handjevol mensen bewezen. Met als bekendste voorbeeld Henk van Os, de meeslepend vertellende ex-directeur van het Rijksmuseum.

Het meest realistische wat De Nieuwe Rembrandt zou kunnen opleveren is de nieuwe Henk van Os. Die zal uit het groepje juryleden moeten komen. Vroege conclusie: iemand met die gave zit er niet tussen. Misschien een beetje hard om ze na één optreden af te serveren. Maar ja, dat is Idols.

De Nieuwe Rembrandt, dinsdag 20.30 uur, Ned 2, AVRO