Een breed opgezet, mooi tijdsdocument, dat zeker. Maar na twee afleveringen van Het Snelle Geld is de eerste verklaring voor de crisis nog niet in beeld. Door Paul de Lange.

Zou Jort Kelder zich nou gewoon verhuren aan de hoogste bieder? De tv-makende dandy wisselt de laatste tijd sneller van opdrachtgever dan van bretels, zo lijkt wel. Eerst zat hij bij de KRO, erna bij de AVRO en nu duikt hij ineens - verrassende move - op bij de VPRO.

Om voor die omroep Het Snelle Geld te maken. Een programma dat terugblikt op 25 jaar welvaartsgroei in Nederland en hoe die uitmondde in de huidige crisis. Zeg maar gerust: uitgebreid terugblikt. Zo snel als het thema volgens de titel is, zo traag is de 8-delige serie zelf.

Startten we vorige week in 1987 (Zwarte Maandag op de beurs, de iconische film Wall Street), na twee afleveringen is dan eindelijk de Berlijnse muur een keer gevallen. Een bezwaar is die aanpak niet per se. Wie tegen het lage tempo van de reis kan, komt onderweg een hoop moois tegen.

Suspects

Natuurlijk is er de blik van usual suspects, zoals oud-Philips-topman Jan Timmer ('wij Nederlanders werden gewoon te duur') en bedrijvendokter Joep van den Nieuwenhuyzen. Maar Het Snelle Geld kijkt ruimschoots over de grenzen van grote bedrijven en beursvloeren heen.

Hoe de wereld van de reclame door een nieuw type creatievelingen werd bestormd. Over de doorbraak van computers en pinautomaten, die met behulp van haast Polygoon-achtige beelden wordt geïllustreerd. De opkomst van yuppies, foute makelaars en ego-advocaten.

Zelfs de turbotaallessen van Jan Kuitenbrouwer passen logisch in het geheel. Over chefs die ineens managers werden, en afdelingen die veranderden in business units. Voor veel dertigplussers zal Het Snelle Geld een feest van herkenning zijn, voor dertigminners een onderhoudende collegereeks.

Verklaring

Hoewel? Als het tot nu toe ergens aan ontbreekt, dan is het een verklaring. Veel meer dan de eerste contouren van wat later de financiële crisis werd vielen nog niet te ontwaren. Al leken de eerste twee afleveringen één factor alvast uit te sluiten: vrouwen. Fascinerend hoe weinig dames tot nu toe in beeld kwamen.

Het Snelle Geld gaat vooral over snelle jongens. Van die types die op de middelbare school al aandelen kochten en het in de pauze over de Dow Jones hadden. Regelmatig komen de bijbehorende jaren-tachtig-muziekjes langs.

Material Girl van - vrouwelijke uitzondering - Madonna, uiteraard. Ook Money Talks ('dirty cash I need some more') is een logische. En achteraf bezien had zelfs Chris Isaak een punt ('it's a wicked game we're playing').

De clips geven Het Snelle Geld de nodige lucht. Maar op dat soort momenten voelt het programma ook wel als een variant op Het Mooiste Meisje Van De Klas. Zeg maar Het Rijkste Jongetje Van De Klas. Mocht ook het avontuur bij de VPRO eenmalig blijken, kan Kelder altijd nog bij de TROS terecht.

Het snelle geld, VPRO, donderdag 21.30 uur