Een tv-serie over eeuwenoude brieven saai? Niet als je Derk Bolt naar nazaten laat speuren. Dan wordt het koste wat het kost spannend. Door Paul de Lange.

Speurtochten op tv kun je prima aan Derk Bolt overlaten. Hoe minder aanknopingspunten hoe beter, zo lijkt wel. Liefst speurt Derk voor Spoorloos diep in Latijns-Amerika naar iemand met een achternaam waarnaar zo ongeveer iedereen in de wijde omtrek luistert.

Na een oproep op de regionale radio in zijn beste Spaans, een hoopvolle vondst in het register van de plaatselijke kerk en flink wat doorvragen in uitgestorven dorpjes komt de persoon in kwestie dan uiteindelijk toch boven water. Vast recept, al decennia goed voor miljoenen kijkers.

Logisch dat de KRO de koning van de speurtocht af en toe ook een ander programma laat doen.  Zoals Brieven Boven Water. Ook daarin staan zoektochten centraal. Klein doch onoverbrugbaar verschil met Spoorloos: de personen in kwestie zijn al eeuwen dood.

Onderschept

Het gaat om brieven die lang geleden via Nederlandse schepen naar een verre bestemming zouden worden vervoerd, maar door Engelsen werden onderschept. Een paar jaar terug doken ze op in Londense archieven. Derk gaat de brieven nu alsnog bij nakomelingen van de geadresseerden bezorgen.

Aardig idee. Alleen ontkom je dan niet aan het uittekenen van stambomen en het tonen van stoffige archiefkasten en dito archivarissen. Nou niet de meest opwindende tv denkbaar. Ter compensatie moet er daarom koste wat het kost naar iets spannends gespeurd worden. Zelfs als dat niet te vinden is.

In de laatste aflevering ging mevrouw Doyer op zoek naar een straat in New York die naar haar voorvader was vernoemd. Dat lukte haar, na een uitgebreid in beeld gebrachte zwerftocht (Doyer Street, New York, hoe moeilijk kan het zijn?). Maar er was meer.

Vergaard

Hendrik Doyer bleek met zijn jeneverstokerij een fortuin te hebben vergaard. Volgens de legende zou hij dat in benedentrottoirse gangen hebben verstopt. Liet Derk tot dat moment het zoeken over aan mevrouw Doyer, nu kwam hij ook even langs. Om met zijn tweeën niets te ontdekken.

'Denk je niet dat hij hier illegaal drank stookte en de belasting ontdook?' vroeg Derk de dame. Nee, dat dacht ze niet. Over naar het volgende item.

Wederom opgevuld met een hoop suggestie (over een Nederlandse opvarende die waarschijnlijk door de Engelsen gevangen was genomen, misschien wel hier in dit fort, maar het zou ook net zo goed ergens anders kunnen zijn). En aansluitend een ontmoeting tussen nazaten van schrijver en geadresseerde. Grappig gegeven, maar zelfs voor Derk Bolt-liefhebbers wat mager.

Wat er mist? Wellicht het ogenschijnlijk kansloze van de zoektocht. De dode sporen. En vooral het - heerlijk voorspelbare - toch vinden van waar hij naar zocht. Brieven Boven Water is een uitstapje dat Derk Bolt van harte is gegund. Maar voor een volgend zijspoor in de tv-loopbaan: mag het iets spoorlozer?

Brieven boven water, KRO, donderdag Ned 2, 20.30 uur
Spoorloos, KRO, maandag Ned 1, 21.15 uur