Zomergasten zoals u het nog nooit heeft gezien: een opgewekte, wereldvreemd overkomende Brabander die ADHD leek af te wisselen met introspectie, voortdurend "Ja, jah, jaaaah, jah" als antwoord op vragen gaf en Jelle Brandt Corstius die eigenlijk niet wist wat hij met die vreemde kunstenaar aanmoest. Door Bert Brussen. 

Zelf noemde Brandt Corstius deze een na laatste aflevering met kunstenaar Erik van Lieshout als zomergast "een achtbaan van een uitzending." Veel beter dan dat valt het niet te omschrijven.

Het ging van videoart naar performance met de snelheid van een intercitytrein. Hier een beeld, daar een gedachtegang, bam, een nieuw idee, hup, terug naar het fragment. Het universum van een kunstenaar die niets kán blootgeven omdat zijn kunst zijn hele bestaan behelst en in die kunst alles al ís blootgegeven.

Eenzaamheid

Van de ruzies met zijn moeder, tot de doorbraak in therapie, zijn blote kont, zijn vriendin en zijn angst voor schaamte toen hij verkleed in "een bacteriepak" naar het Maasstad-ziekenhuis ging omdat daar iemand die hij kende was overleden aan de ziekenhuisbacterie. Wat moet je als Zomergasten-presentator daar eigenlijk nog uit distilleren? Zelden zag Brandt Corstius zich geconfronteerd met zo’n grote kluif.

De paar zeldzame momenten dat de avond het absurd hoge abstractieniveau liet voor wat het was en er even sprake leek van een coherent gesprek waarbij niet van de ene gedachte op de andere werd gesprongen, leverden pareltjes op: "Om duidelijk te maken wie ik ben moet ik alles geven”, zei de kunstenaar. En: “Eenzaamheid is echt een keuze, maar eenzaamheid is wel fijn. Daarom word je ook kunstenaar, om die eenzaamheid te verkiezen."

Korting

Soms leek alles te worden beleefd in een psychedelische trip. Uit het niets barstte Van Lieshout dan open met een energieke gedachte groter dan het bestaan zelf. Of een houtskooltekening van een kleine vijf meter lang die live op de studiomuur werd opgehangen. Een zelfportret van de kunstenaar. Of beter gezegd een tweeluik van zelfportretten wat dan weer stills waren van zijn video, ook een zelfportret. De houtskooltekening is overigens te koop voor rond de 30.000 euro, maar dan krijgt u wel korting.

Zo ging dat, de hele avond lang. Opgestuwd door een onzichtbare, onbekende energie werden de gedachten van gastheer en gast, en die van de kijker, als in een centrifuge wild in het rond geslingerd. Richting onbekend, zonder houvast. Zelfs de fragmenten, doorgaans op zichzelf al ongrijpbare kunstwerken, boden geen soelaas. De gedachten van simpele stervelingen waren duidelijk niet opgewassen tegen het woest kolkende universum van Van Lieshout.

Onnavolgbaar

Dat ondervond ook Brandt Corstius want aan de meeste antwoorden van zijn zomergast kon hij uiteindelijk geen touw vastknopen. De gast kwam uit een totaal andere dimensie dan de gastheer, zoveel was duidelijk. Niet losgezongen van de werkelijkheid, integendeel, wel altijd vertrekkend vanuit een onbekend perspectief. Origineel is Van Lieshout zeker, daarover hoeft niet te worden getwijfeld. Origineel en onnavolgbaar.

Maar wat moet je ook verwachten van iemand die, omdat er geen kruisraketten in Woensdrecht worden geplaatst, dan maar aan het borduren slaat, intens borduren, hele wandkleden vol inclusief meegeborduurde koffiekoekjes, en zodoende op het idee komt om naar de kunstacademie te gaan. En dat terwijl hij eigenlijk naar de kappersschool had gewild.

Chaos, willen provoceren maar daar ook weer te beschaamd voor zijn, en toch alles geven om duidelijk te krijgen wie je bent. “Dan kan ik snel even naar de WC”, zei Van Lieshout terwijl de microfoon nog open stond en een fragment met daarin Jörg Immendorf zich aandiende.

Zo’n uitzending dus.