Valt er nog iets nieuws te vertellen over de Tweede Wereldoorlog? Jazeker, zo laat De Oorlog zien. Het NPS-programma is misschien wel een tv-monument in wording.

Miljoenen mensen die bij elkaar over de vloer komen en samen de uitzendingen bekijken. Dagenlange discussies rondom afleveringen.

Weinig tv-programma's zullen meer impact hebben gehad dan De Bezetting - de in jaren 60 uitgezonden serie over de Tweede Wereldoorlog. Een speciale aflevering van Andere Tijden toonde dat recent overtuigend aan.

Van de makers van Andere Tijden is er nu de 9-delige serie De Oorlog.

En hoewel taferelen als bovenstaande zullen uitblijven (die zien we alleen nog bij voetbalwedstrijden; zo bekeken had Rinus Michels misschien wel op meerdere fronten gelijk met zijn stelling dat voetbal oorlog is), wordt al na twee afleveringen duidelijk dat zich hier iets bijzonders voltrekt.

Nieuws

Is er dan nog iets nieuws te vertellen of te tonen over de Tweede Wereldoorlog? Zeker, zo blijkt.

De Oorlog benadrukt het onbekende. Dat is goed nieuws voor liefhebbers van geschiedenis, maar verder voor iedereen die wel een beetje klaar was met altijd maar weer dezelfde oorlogsverhalen.

De eeuwige indeling in goed en fout, de immer terugkerende verzetsdaden. In de eerste twee uitzendingen komen juist andere zaken aan bod, of worden bekende gebeurtenissen met een verfrissende blik belicht. Hoe zag het dagelijks leven er bijvoorbeeld uit in de eerste periode na de Duitse inval?

Touwtje springen

We zien Duitse soldaten touwtje springen met Nederlandse kinderen. En horen dorpelingen vertellen dat de oorlog goeddeels aan hen voorbijging. Verhalen die misschien wel al bekend waren, maar zelden in tv-documentaires naar voren kwamen.

Overduidelijk hebben de makers veel tijd gestoken in het opduiken van nog nooit vertoonde beelden. Hoe oud die ook zijn, ze komen soms snoeihard binnen. Surrealistisch om te zien hoe oprukkende Duitse tanks Hollandse koeien passeren, grazend alsof er niets aan de hand is. En elk beeld van Hitler in kleur blijft schrikken.

Ontbreken

Hoe belangrijk zulke beelden zijn, blijkt vooral op momenten dat ze ontbreken. Het nabootsen van de treintocht waarmee de Duitsers het land binnenvielen (één van die even onbekende als boeiende verhalen) is knullig. Wie goed kijkt, ziet het vislijntje waaraan het speelgoedtreintje wordt voortgetrokken.

Daar staat tegenover dat de presentatie vloeiend is. Rob Trip komt niet over als alwetende geschiedenisleraar, maar meer als iemand die zich kortgeleden in de materie heeft verdiept en er graag over vertelt. Wel zo prettig.

Chronologie

Instappen kan nog. De afleveringen zijn thematisch opgebouwd, hoewel er natuurlijk een zekere chronologie in zit. De hoofdlijnen daarvan zullen bekend zijn. Al is de wetenschap dat de Duitsers gaan verliezen slechts een van de vele redenen om te kijken.

De Oorlog, NPS, Nederland 3, zondag 20.15 uur