Alweer een tv-programma over verkeersongelukken? Inderdaad. Al lukt het Fataal van de EO wel om overtuigend de verhalen achter verkeersdrama's te schetsen. Door Paul de Lange.

Tv-programma's die (de gevolgen van) verkeersongelukken centraal stellen, hellen al gauw naar één kant over. Of het wordt een praatprogramma over iets wat maar niet in beeld komt. Of het wordt een dramaserie waarin de verhaallijnen moéten botsen - waardoor de ongelukken vaak eerder surrealistisch dan realistisch overkomen.

Aan die laatste kwaal leden in elk geval zowel het vroegere VARA-programma Twaalf Steden Dertien Ongelukken als, recenter, de VPRO-serie Roes. Beide waren gebaseerd op waar gebeurde ongelukken. Fataal van de EO is dat ook, maar bouwt het anders op. Het programma is een mix van drama en persoonlijke commentaren van nabestaanden.

Verfrissend

Verfrissend is dat Fataal meteen aftrapt met het ongeluk. Hebben we dat maar vast gehad. Wat volgt is eigenlijk het verhaal achter herdenkingsplekken (een kruis met ernaast een bloemenvaas, een foto met één of meerdere jongeren erop) zoals je die veel langs B-wegen ziet.

Want het noodlot verstopt zich vooral daar, zoveel maakt Fataal duidelijk. In het huidige tweede seizoen is nog niet één fatsoenlijke snelweg langsgekomen. De verhalen leiden steevast naar plaatsen als Waddinxveen, Boskoop en Breugel. Gemeenschappen met sterke sociale structuren, blijkt uit de gesprekken met betrokkenen.

Melodrama

Fataal geeft een ingetogen impressie hoe het is als een jong iemand uit zo'n omgeving wordt weggerukt. In het geval van overleden scholieren kan dat zelfs leiden tot een vleugje Klasgenoten - een klas die over de ontstane lege plek praat. Melodrama ligt op de loer, maar steekt nergens de kop op.

Dat komt mede door het vermogen van de jongeren om in treffende zinnen hun rouw te verwoorden. 'Hoe mooi ze was, drong pas tot me door toen ze dood was,' zegt Nathan, de vriend van de overleden Maaike. Vriend Roy herinnert zich zijn reactie op het droeve nieuws. 'Had ik niet verwacht, ik dacht dat ze het wel zou halen; zo was ze wel.'

Veroorzaker

De enige momenten waarop Fataal de bocht uit vliegt is bij het portretteren van de veroorzaker van het ongeluk. Die komt onherkenbaar in beeld, inclusief vervormde stem. De daadwerkelijke bestuurder dus, denk je dan. Maar zodra de man zijn tekst opzegt, lijkt Fataal opeens het decor voor een slechte Nederlandse film .

De website biedt uitkomst: het gaat om een acteur. Niks geen spijt betuigende snelheidsduivel die voor de camera van de EO vergiffenis willen vragen voor zijn zonde. Ook verder wordt Gods wil trouwens geen enkele rol toegedicht bij de fatale incidenten. De EO is, godzijdank, ook niet meer wat het geweest is.

Fataal, EO, Ned 3, dinsdag rond 23.30 uur