Ongesubsideerd theater, ook dat bestaat. Wist ik niet. Te merken aan de reacties op de cultuurbezuinigingsvoorstellen bestaat alles wat ook maar een beetje riekt naar types met een zwarte vierkante bril louter uit subsidiepotten en belastingruiven, maar dat is dus niet zo. Door Bert Brussen.

In de Utrechtse Stadsschouwburg betaalde ik 24 harde euro's voor Carine Crutzen en Huub Stapel in het toneelstuk De Kus. Die 24 euro zijn kosten en winst. Nul komma nul subsidie.

De acteurs werken hard voor hun geld, de adjunct-theaterdirecteur deelt na afloop zelf de bitterballen rond, de lekkere corpsmeisjes bij de garderobe en in de horeca worden betaald uit de omzet en de, pak hem beet, 873 hoogbejaarden van de in totaal 900 man publiek zijn mecenas. Het kan dus wel, die zelfbedruipende kunstsector. Maar leuk is anders.

Want godverdomme mensen, wat is het toch een gang naar het mortuarium zo'n avondje schouwburg. Het is één lange parade van schilfernekken, kekke montuurtjes met koordje en strompelende grijze lijken. 100procent Blank, 100procent keurig links, 100procent humorloos.

Gedwee

PvdA en GroenLinks-stemmers. Hele correcte mensen die zich gedwee als schapen naar de slachtbank naar hun abonnementenplekje in de Douwe Egberts-zaal laten begeleiden. Inclusief rollators, rolstoelen en ander overlastgevend materieel voor mensen die nog wel vruchtbaar zijn. Niet omdat ze het écht leuk vinden maar omdat het zo hoort.

Correcte mensen doen aan cultuur, vinden ze zelf, dus gaan ze naar de schouwburg. Alwaar ze de voorstelling omverhoesten, de acteurs van het podium rochelen en boeren en hun telefoon "vergeten" uit te zetten, ook al wordt er nog expliciet bij aanvang van de voorstelling gevraagd of de mobiele telefoon uit mag.

Bovendien houden ze de rij bij de kassa op (de Utrechtse schouwburg is qua kassabeleid net de Albert Heijn: "Meer dan drie in de rij? Dan doen wij er geen kassa bij. Fuck de service, die acht kassa's hebben wij om lekker één kassa te openen") en doen ze er twee uur over om hun glaasje witte wijn te bestellen in de foyer.

Dat geeft op zich niks. Elke gek weet dat cultuur en theater in Nederland een collectief orgasme van de babyboomer is. Ook al ligt dat beslist niet altijd aan het theaterstuk of de culturele uiting zelf. Die kunnen eventueel, met de nadruk op eventueel, prima worden geconsumeerd door jongeren.

Villa

Maar ja, lok maar eens een roedel jongeren je theater in als je toko de uitstraling heeft van een villa in de Wassenaarse duinen waar men alleen welkom is op vertoon van de Saab en de lidmaatschapskaart van Arts & Auto.

Krijg jongeren van 17 tot en met 23 maar eens hitsig door het programmeren van eenakters over de existentiele gelaagdheid van ruraal leven in Zuid-Kirchizie en try out-try outs van Freek de Jonge (voor de jonge lezers: dat is die boze oude man die telkens in Pauw & Witteman probeert te vertellen waarover jullie niet boos mogen doen).

Alleen al de wetenschap dat de zaal steevast tsjokvol zit met parelkettingen en blazers van boven de 126 doet elke rechtgeaarde puber, adolecent of dertiger hevig verlangen naar een avondje Angry Birds op de iPhone met een pornodvdtje op de achtergrond.

Aansluiting

Kun je die jongeren moeilijk ongelijk in geven. Zolang dat een feit is, zolang het de theaters en de cultuurpausjes niet lukt aansluiting te vinden bij een nieuwe generatie kun je het die generatie nauwelijks kwalijk nemen dat ze niet wensen mee te betalen aan de door belastinggeld gefinancierde culturele speeltjes van een zelfbenoemde bejaarde elite.

Als dat kaalslag heet, scheer het dan maar lekker glad. Kan er daarna weer wat moois groeien op al die kale vlaktes. Het liefst zonder stoma's, kunstheupen en zaalrochelaars met knisperende snoepzakjes en de keurige Pavlov- 'ooohohohoho'- lach op elke grap die in het script wordt aangemerkt met "op het randje voor nette mensen."

Nico Dijkshoorn is met vakantie