Drogredenkoning

Emile Roemer verloor volgens de kijker het premiersdebat op RTL4. Maar bij wie sloeg de drogredenteller door? Door Claudia Ruigendijk

Misschien heeft hij een cursus debatteren gevolgd. Misschien heeft hij door dat de persoonlijke aanval niet de juiste weg is naar het premierschap. Hoe dan ook stak een welbespraakte, vasthoudende en kalme Samsom afgelopen zondag met kop en schouders boven de andere kandidaat-premiers uit.

Gemiste kans

Rutte deed het ook niet slecht. Met zijn grote glimlach wuifde hij veel kritiek vrolijk weg. Hij is inmiddels wel wat gewend natuurlijk. En een goede voorbereiding is het halve werk: hij kende zijn feiten.

Daar ontbrak het Roemer wellicht een beetje aan. Die kwam niet helemaal premierfähig uit de strijd en liet zich regelmatig volledig overbluffen door zijn tegenstanders. Hij was ook wel het mikpunt, maar dat had hij van tevoren kunnen weten. Een gemiste kans.

En dan Wilders, met zijn ‘knettergekke’ overtreffende trap. De kijker gunde hem maar 9 procent van de stemmen. Toch was hij hiermee niet eens de grote verliezer. Gek eigenlijk, want als het op drogredenen aankwam, stak juist hij met kop en schouders boven zijn tegenstanders uit.

Sneu

Nu waren de drogredenen sowieso niet van de lucht, dat is een beetje hoe het werkt tijdens een verkiezingsdebat. Maar je luistert er zo overheen als je niet uitkijkt. Helemaal als ze worden begaan door je favoriete premier in spe.

Al werkt dat bij Wilders toch net even anders. Hij schoot direct in de directe persoonlijke aanval: Roemer en Samsom zijn een regelrechte ramp en Rutte liegt dat ie barst. Maar waar hij vroeger bij dit soort fratsen nog op een joelende tribune kon rekenen, bleef het nu opvallend stil.

Non-argumentatie

Ook de metaforen waren Wilders deze keer niet vreemd. Zo was meneer Roemer de grootste eurofiel die in Nederland rondloopt en leed meneer Rutte herhaaldelijk aan het ‘Dr. Jekyll and Mr. Hyde-syndroom’.

Leuke vondsten, dat wel. Beter dan ‘Zoef de Haas’, zoals Rutte Wilders noemde om wat hij hem onlangs heeft geflikt. En met een metafoor is op zichzelf trouwens niets mis. Maar als de argumentatie slechts uit metaforen bestaat, dan is met de argumentatie wel iets mis. Daar is zelfs een naam voor: non-argumentatie.

Een andere vorm van non-argumentatie waar Wilders dol op is, is de pathetische drogreden, waarmee hij de sentimenten publiek probeert te bespelen. ‘Het is toch te gek voor woorden dat de andere partijen ons de slaaf van Brussel laten zijn’.

Alle overdrijvingen die Wilders uit, kun je hier zo’n beetje onder scharen. Wie wil er immers iemands slaaf zijn, of stemmen op een ramp of op een leugenaar? Zo krijg ik de mensen wel mee, moet Wilders gedacht hebben. Maar helaas, de mensen trappen er niet meer in.

Slim

De laatste favoriete debattruc van Wilders: persoonlijk instaan voor de juistheid van zijn standpunt. Oftewel: de bewijslast ontduiken. ‘Bij ons krijgt u minder werkeloosheid, meer koopkracht en lagere belastingen’. Hoe? Dat zegt hij er jammer genoeg niet bij. Of één maatregel moet alle problemen daadwerkelijk kunnen oplossen: terug naar die goeie ouwe gulden. Och, was het maar zo simpel.

Wilders als koning van de drogredenen. Het is misschien geen verrassende uitkomst. Maar vergeet niet dat hij eerder met dezelfde strategie in de ogen van de kiezers vele debatten won, ondanks de vele dodelijke analyses die argumentatiedeskundigen en debatkenners op hem loslieten.

Misschien zijn de kiezers hem nu dan toch een beetje moe. Of Nederland wordt gewoon steeds slimmer, dat kan natuurlijk ook.

Tip de redactie