In de discussie over ritueel slachten zegt Dion Graus (PVV) dat hij niet terug wil naar “duizend jaar geleden”. Hij is voorstander van een verbod: “Er wordt niet meer gestenigd, en dus ook niet meer religieus geslacht.” Door Jean Wagemans

Andere politici hebben iets duurdere woorden nodig om hun standpunt naar voren te brengen. De PvdA wil ritueel slachten verbieden vanuit de ethische overweging dat religie geen vrijbrief mag zijn voor het (mogelijk) laten lijden van dieren.

De PvdD spreekt over de wenselijkheid om de oorspronkelijke diervriendelijke intenties achter de slachtriten te laten meegroeien met de technische mogelijkheden die onze tijd te bieden heeft (NRC Handelsblad, 13 april 2011).

Hiermee vergeleken zijn de woorden van Graus van een verpletterende eenvoud. Maar schijn bedriegt, want er gaat een behoorlijk ingewikkelde redenering achter schuil. Hoe zit zijn argumentatie precies in elkaar?

Wens

Volgens Graus moet het afgelopen zijn met ritueel slachten. Of religieus slachten, zoals hij dat noemt. Ter verdediging van deze stelling zegt hij dat hij niet terug wil naar duizend jaar geleden. Is dat eigenlijk wel een argument? Het lijkt eerder een persoonlijke wens.

Andere mensen willen niet terug naar honderd jaar geleden. En misschien zijn er ook mensen die juist duizend jaar vooruit willen. Maar laten we aannemen dat Graus probeert te zeggen dat ritueel slachten iets van duizend jaar geleden is, en dat het daarom geen goed idee is dat we dat nu nog steeds doen.

Als hij bij dit argument gelaten had, dan zouden zijn politieke tegenstanders het wel heel gemakkelijk hebben gehad. Want iedereen weet dat het simpele feit dat iets duizend jaar geleden normaal was, helemaal niets zegt over de vraag of dat nu nog steeds normaal moet zijn. Ik hoor de andere politici al lachen.

Dat Graus wat betreft de beschikbaarheid van bepaalde religieuze boeken toch zeker wel terug wil naar duizend jaar geleden. En ook wat betreft de onafhankelijkheid van de rechtspraak. Noem maar op. Nee, als je op deze manier gaat verdedigen, dan kun je de bal net zo goed meteen in je eigen doel schieten.

Gestenigd

Daarom heeft Graus er slim aan gedaan om toe te voegen dat er niet meer gestenigd wordt. Op het eerste gezicht is dat een gewone constatering. Heb je het ook gemerkt? Wat? Er wordt helemaal niet meer gestenigd tegenwoordig!

Ja, nu je het zegt… dat viel mij ook op de laatste tijd. Maar voor de verdediging van zijn standpunt is deze opmerking van cruciaal belang. Hij gebruikt het stenigen als een voorbeeld van iets dat vroeger heel gangbaar was, maar nu als verwerpelijk wordt gezien.

Door dat te doen maakt hij duidelijk dat het hem niet om het verleden als zodanig gaat, maar om de vooruitgang van de beschaving. Vroeger deden we aan stenigen en ritueel slachten. Nu wordt er niet meer gestenigd. Dus dan moet er ook niet meer ritueel geslacht worden.

Eenvoudig

Met zijn aanvullende opmerking over stenigen heeft Graus het spel op een handige manier verlegd naar de andere kant van het veld. Hij hoeft nu alleen nog maar aan te tonen dat het ritueel slachten van dieren inderdaad vergelijkbaar is met het stenigen van mensen. Die argumenten hebben we dan nog van hem te goed. Hopelijk houdt hij het een beetje eenvoudig.