'Na 100 meter rechtsaf, het Schaap Veronica in'

Vorige week werd in Barneveld een niet-alledaags besluit genomen: enkele straatnamen zullen worden gewijzigd. Beter gezegd: een paar voorstellen worden teruggedraaid, wegens te moeilijk. Door Rutger Kiezebrink van Onze Taal.

Omdat Barneveld van oudsher bekendstaat om zijn kippen, was bedacht dat er in een nieuwe wijk straten moesten komen met namen van internationale kippenrassen.

De Orlofflaan, de Bankivalaan, de Wyandottelaan en nog dertien andere.

Exotisch

Die drie namen hierboven zijn nog redelijk te spellen en te lezen, ook al klinken ze exotisch. Maar bij vier andere namen was de gemeente te ver gegaan, vonden veel Barnevelders: de Araucanalaan, de Sebrightlaan, de Faverollelaan en de Australorplaan, dat was té lastig.

Daarom heeft de gemeente die straatnamen, die eigenlijk al goedgekeurd waren, alsnog afgewezen, en wordt er nu nagedacht over alternatieven.

Muilpeerpad

In 2005 stond er in een Utrechts wijkblad een vergelijkbaar bericht: de Doyennéperenlaan en de Trévouxperenlaan, genoemd naar perenrassen, zouden worden vervangen door de makkelijkere namen Stoofperenlaan en Muilpeerpad.

"Zouden", want het was niet echt waar: het was een 1-aprilgrap. De Doyennéperenlaan en Trévouxperenlaan bestaan nog steeds, net als de Triumphperenlaan, de Bergamotteperenlaan en de Clappsperenlaan. Kennelijk vindt de gemeente Utrecht die namen gewoon kunnen.

Oorlog

Straatnamen worden überhaupt vrijwel nooit gewijzigd. In de Tweede Wereldoorlog gebeurde dat wel, met namen die het naziregime niet aanstonden: namen van joden of leden van het Koninklijk Huis.

Na de oorlog werden de wijzigingen teruggedraaid, en ook werden verschillende straten hernoemd als eerbetoon aan verzetshelden of speciale oorlogsherinneringen (5 meiplein, Vrijheidslaan).

En in Den Haag werd de Bocht van Guinea in 1873 omgedoopt in Huijgenspark, omdat daar een dubbele moord was gepleegd.

Historisch

Maar namen aanpassen omdat ze 'te moeilijk' zijn, dat is voorzover bekend niet eerder voorgekomen. En dat terwijl er toch heel wat tongbrekers in omloop zijn: de Dag Hammarskjöldstraat, de Agunnarydweg, de Christiaan Snouck Hurgronjehof ... Waarom zijn die namen wel goedgekeurd en die kippenrassen niet?

Omdat de gemeente er doorgaans een goede reden voor heeft om die naam te kiezen. Bijvoorbeeld als eerbetoon aan een bekende stadgenoot of historische figuur. En dan kun je net de pech hebben dat je held dr. mr. Daniël Jacob van Ewijck van Oostbroek van de Bilt heet, of Hendrik George baron de Perponcher Sedlnitsky.

Overigens zijn er wel grenzen. Aan de lengte bijvoorbeeld: een straatnaam mag formeel niet langer zijn dan 46 tekens (inclusief spaties). De Burgemeester Jonkheer Hesselt van Dinterstraat (in Pijnacker) voldoet daar exact aan.

Wijzigen

Verder mogen gemeenten in principe hun gang gaan. En dat levert soms namen op die misschien niet moeilijk zijn, maar wel op zijn zachtst gezegd in de categorie 'opmerkelijk' vallen.

In Gorinchem is een wijk met namen die met Annie M.G. Schmidt te maken hebben. Daar kun je dus wonen op Dikkertje Dap 24, op Schaap Veronica 2, of op Jip en Janneke 69. Toch vreemd als je navigatiesysteem opeens tegen je zegt: "Ga hier rechtsaf, het Schaap Veronica in."

De lezers van deze column kennen ongetwijfeld meer voorbeelden van opvallende straatnamen. Welke zijn moeilijk of lang? Welke zijn echt vervelend? En welke zijn juist mooi? Reacties zijn welkom.

(P.S. Ondertussen zijn we benieuwd wat ze in Barneveld voor alternatieve straatnamen zullen bedenken. Kipcornkade? Halvehaanhof? Drumstickpad?)

Reageren? Ga naar www.onzetaal.nl.

NUwerk

Tip de redactie