Na een grote treinstoring vorige week rond Utrecht was op teletekst te lezen dat de VS de reizigers excuses had aangeboden voor het ongemak. Opmerkelijk, want: waren de Amerikanen echt verantwoordelijk voor de chaos rond Utrecht? Welnee. Het was gewoon een stomme typefout. Door Onze Taal

Daar zit je dan, als door de wol geverfde teletekst-redacteur. Je hebt al talloze nieuwsberichten gepubliceerd, en de spelling beheers je tot in de puntjes. Maar die vingers ... Die lijken soms wel een eigen leven te leiden. In je hoofd zit NS, maar je vingertoppen – gewend aan nieuws over Obama en Irak – beslissen anders en typen een V in plaats van een N.

Eén troost voor de redacteur. Hij is niet de enige. Veel mensen maken – vaak keer op keer – tikfouten zoals in (voor ik of is), werled en oftwel. Het is dan ook niet voor niets dat tekstverwerkers veelgemaakte fouten automatisch corrigeren. Probeer het maar, je moet echt je best doen om in Word een tekst te typen met de woorden ‘neit’, ‘tafreel’ en ‘aa nde’.

Klunzige typist

Er komen steeds meer van dat soort handigheidjes om de klunzige typist de dag door te helpen. Zo ontwikkelden Duitse onderzoekers onlangs een toetsenbord met een ingebouwd woordenboek. Het apparaatje kan daarmee na de eerste letters van een woord voorspellen welke letters er waarschijnlijk volgen. Van de letters die wat onwaarschijnlijker zijn, worden de toetsen automatisch verzwaard, zodat een tikfout moeilijk is te maken.

Die technologische hulpmiddelen voorkomen voor de typekneus niet alleen de schaamte die dikwijls gepaard gaat met de fouten. Ze kunnen groter onheil voorkomen. Zo hadden de twee Duitsers die naar Australië wilden, met zo’n handig toetsenbord vast niet per ongeluk een ticket besteld naar het Amerikaanse stadje Sidney (5000 inwoners).

Akelig lek

Ook voor bedrijven kunnen tikfouten rampzalig uitpakken. Neem nu Microsoft, nota bene het bedrijf dat ons met de autocorrectie voor de ergste tikfouten behoedt. Dat ondervond laatst zelf hoe vervelend een miniem typefoutje kan uitpakken. Door zoiets kleins als een overbodig &-teken ontstond er een akelig lek in de beveiliging.

Goedkope tickets

Intussen zijn er ook altijd bedrijven die juist hun voordeel doen met fouten van anderen. ‘Tikfoutkrakers’ heten die, of ‘typosquatters’. Zij leiden slecht typende internetters naar hun eigen site. Iemand die bijvoorbeeld de ‘u’ en de ‘o’ verwisselt in Youtube.nl krijgt geen filmpjes, maar wel de keuze tussen naakte, oude en hete vrouwen. En wie per ongeluk surft naar Wilipedia.org vindt weliswaar informatie, maar dan vooral op het gebied van telefoons, auto’s en goedkope tickets.

The Baetles

Op sites als eBay en Marktplaats wordt er eveneens geld verdiend met typefouten. Niemand die die zeldzame eerste Koreaanse monopersing van The Beatles vindt, als die wordt aangeboden als ‘The Baetles’. Tenzij je juist daarop zoekt. Dan kun je voor weinig geld spulletjes wegkapen voor de neus van concurrenten, en die vervolgens met de goede schrijfwijze voor veel geld doorverkopen.

En dan is er tot slot nog het tijdschrift Onze Taal, dat zonder scrupules wel vaart bij de tikfouten van anderen. Iedere maand worden de meest hilarische kronkels verzameld op de achterpagina,  die daarmee de meest gelezen rubriek vormt van het blad.

Abousievelijk foutje

Dus kom je tot de ontdekking dat je je BBQ-cadeaupakket per ongeluk hebt aangeprezen als een “BBQ gifset”, zoals laatst in een reclamefolder stond? Dat je hebt geschreven niet aansprakelijk te zijn voor “set fouten” (op een website van een autohandelaar)? Of dat er per “abous” een foutje zou zijn geslopen in een stukje de dag ervoor (de Volkskrant)? Niet al te zeer getreurd. Met tikfouten maak je soms ook mensen blij.

Reageren? Ga naar www.onzetaal.nl.