Tot 9 augustus vindt in de Amsterdamse Bijlmer het Kwakoe Zomerfestival plaats, dat zijn bestaan dankt aan de Surinaamse gemeenschap in Amsterdam Zuidoost. Plannen om erheen te gaan? Hier gauwgauw een inburgeringscursus Surinaams. Door Onze Taal.

Nog nooit was het zo makkelijk om een taal te leren van een ver exotisch oord, want de officiële taal van Suriname is gewoon Nederlands.

Daarmee kun je je dus prima redden op het Kwakoe-terrein. Maar voor een ware Surinaams-Nederlandse tongval moet je nog net even wat extra's in huis hebben.

En dan hebben we het echt niet alleen over de 'dikke w' die vaak gretig wordt geparodieerd, zoals in het w-rijke jarenzeventigliedje 'Wij willen WW' van de Henk & Stainless Steelband.

Het zit 'm ook in andere dingen. Een z die bijvoorbeeld een beetje als een s klinkt ('suster') en de intonatie, die in het Surinaams een beetje stijgt aan het eind van de zin: zodra je naar Hollandse maatstaven enigszins verontwaardigd begint te klinken, dan zit je ongeveer goed.

Okselmouw

Staan de tong en de mond in de goede stand? Dan de woorden. Ook die zijn voor het overgrote deel Nederlands. Soms is dat een Nederlands dat hier al decennia is verdwenen, zoals valies voor 'koffer' en borstrok voor 'onderhemd'.

Soms ook is het een Nederlands dat nog niet in de Van Dale staat: breekbonen ('sperziebonen'), oppashuis ('crèche') en okselmouw ('zonder mouw').

Geslachtsdrift

Een enkele keer zetten de Surinaams-Nederlandse woorden je ook regelrecht op het verkeerde been. Een 'krasse' knar heeft in Suriname bijvoorbeeld niet alleen een sterk gestel, maar vooral een sterke geslachtsdrift.

Een gesprek over 'wied' gaat daar niet over softdrugs, maar over 'onkruid'. En tomtom? Die wordt in Suriname sinds jaar en dag gebruikt - alleen niet in de auto, maar in de keuken. Het verwijst naar tot bolletjes gevormde bananen voor in de soep.

Roti

In het Surinaams-Nederlands zijn verder invloeden merkbaar uit zo'n beetje alle windstreken. Zo is het doorspekt met Engels (slijsje 'plakje', brekfest 'ontbijt') en het 'Hindoestaanse' Sarnami (roti 'dun pannenkoekje'). Én er zijn woorden van Afrikaanse herkomst.

Aan die Afrikaanse invloeden heeft het Kwakoe-festival uiteindelijk zelfs zijn naam te danken. Het festival werd vernoemd naar het beroemdste beeld in Paramaribo: een man die de ketens van slavernij van zich afwerpt. Die slavernij kwam officieel ten einde op een woensdag in 1863, en zo kreeg het beeld de Ghanese 'dagnaam' van woensdag: kwakoe.

Buitenman

Tot zover de hurryhurry-cursus. Maar echt inburgeren doe je natuurlijk in de praktijk. Dus voeteer snelsnel met je smaatje of je buitenman naar Kwakoe, spendeer je doekoe aan pepere okersoep en schaafijs en schud die grote bakadyâri van je op de klanken van de Kaseko en Bigi Pokoe. Hatsjee!

Reageren? Ga naar www.onzetaal.nl