Zieke koppen in het nieuws

Ons aller einde nadert, als je de media moet geloven. "In ban hels virus", chocoladeletterde De Telegraaf zondag. Diezelfde krant: "Catastrofe op de loer!" De Pers kopt bijna gretig: "Is dit dan dé pandemie?" Door Onze Taal.

Wij vragen ons af: is de varkensgriep "out of control", of grijpen de koppenmakers alleen maar iets te graag naar sensationele woorden?

Gisterenmiddag. Google Nieuws geeft vijfhonderd nauw verwante artikelen over de Mexicaanse griep.

De helft ervan is feitelijk, maar op zich al angstaanjagend genoeg: "Meer dan honderd doden door varkensgriep in Mexico", "Wereldbank geeft Mexico lening wegens varkensgriep" en "Varkensgriep vermoed in 9 landen".

Sfeervoller

Sommige artikelen bieden achtergrondinformatie. "Griep lastig tegen te houden". "Grieppandemieën in de laatste honderd jaar". "Hoe herken je de varkensgriep", ook handig.

Maar ook zulke informatie wordt snel wat sfeervoller gebracht: "Een onbekende cocktail van menselijke en dierlijke virussen". De nieuwe griep is een "smeulend vuurtje dat zó kan oplaaien". En wat gebeurt er dan? "Feestjes afgelast, restaurants, cafés en scholen dicht". Bereid je voor!

Het blijkt voor de meeste media toch erg aantrekkelijk om ook de wat feitelijker berichten van zo'n apocalyptisch sausje te voorzien. Daar heb je maar één woord voor nodig. Grabbel wat in een ton met 'angst', 'paniek', 'schrik' en 'alarm' en de lezers worden als vanzelf naar zo'n bericht getrokken, want dat is tenslotte het doel.

Out of control

Nieuwskoppen als de volgende zijn dan ook volop te vinden, en niet alleen in de 'populaire' pers: "Wereldwijde bezorgheid over varkensgriep", "Varkensgriep grijpt snel om zich heen", en uiteraard is daar ome Ab Osterhaus: ''Snelle verspreiding Mexicaanse griep zorgwekkend".

Vervolgens ga je van "Mexico in de greep van de griep" makkelijk naar "Paniek varkensgriep slaat over naar Azië", "Wereld alert op varkensgriep", "Angst voor wereldwijde uitbraak varkensgriep" en "Globaal alarm over varkensgriep". En welja, "Varkensgriep out of control?", waarom niet?

SARS

Onder journalisten gonst het in zulke tijden van spanning en sensatie. Dat kan tot wat speculatieve artikelen leiden, wat je weer terugziet in de woordkeuze van de koppenmakers. Zou het na SARS en de vogelgriep dan toch eindelijk 'lukken' met die wereldwijde griepepidemie?

Of nee, pándemie. Dat woord is ook alweer heel snel na de eerste griepberichten opgedoken. Het heeft een magische klank en doet het daardoor uiteraard goed in de koppen. En ja, een kop is zo kort dat je daar de eventuele nuance (nog) niet in kwijt kunt.

Nuchter

Genuanceerd woordgebruik zoek je in elk geval in de nieuwskoppen dan ook vrijwel tevergeefs. Alleen het Nederlands Dagblad hield het op "Kans op grieppandemie is aanwezig" - oftewel: er kunnen een hoop mensen ziek worden, maar we zijn nog niet met z'n allen al bijna dood.

Gelukkig is al onderzocht dat we toch een nuchter volkje zijn: "Nederlanders niet in paniek om varkensgriep". Althans - dat was de eerste kop. Later op de middag dikten de meeste sites ook dat wat aan, met maar één woordje extra: "Nog geen paniek over varkensgriep in Nederland."

Reageren? Ga naar www.onzetaal.nl.

NUwerk

Tip de redactie