Paul Simon – Graceland (2012 Reissue)

Soms is de mythevorming die ontstaat rondom beroemde popalbums interessanter dan de plaat in kwestie. Bij Paul Simons Graceland maakt die mythe een wezenlijk deel uit van de mystiek van dat prachtalbum.

De omstandigheden waarin Paul Simon Graceland maakte, ten tijde van het Apartheidsregime in Zuid-Afrika, zijn inmiddels tot een zwarte pagina in de geschiedenisboeken verworden, al is de achterliggende controverse die anno 1986 met de plaat gepaard ging nog altijd diep verankerd in het collectieve popgeheugen.

Wellicht meer dan de liedjes zelf, al is dat niet zo heel gek. Want wie de plaat bij verschijning kocht, was ongetwijfeld op de hoogte van de staat waarin Zuid-Afrika destijds verkeerde. Graceland openbaarde muziek van een door rassensegregatie en een internationale boycot verstilde natie, die dankzij Simon wereldwijd gehoord werd.

Achteraf gezien kun je Simon daar moeilijk boos op aankijken, zeker gezien de tijdloze schoonheid van Graceland, maar een kwart eeuw geleden was het een heet hangijzer. Bovendien was wereldmuziek (zo ook Afrikaanse pop) relatief obscuur, tot er midden jaren tachtig hernieuwde aandacht was voor het (toen) vergeten continent.

Straatmuziek

En dan te bedenken dat het startpunt van Graceland een cassettebandje was met accordeonliedjes uit Soweto. Straatmuziek, wiens levendigheid en simplisme Simon memoreerde aan muziek uit zijn eigen jeugd; country en rock-‘n’-roll uit de vermaarde Sun Studio’s, waar vroege hits van Elvis Presley en Johnny Cash geboren werden.

Die energie en frisheid waarop Paul Simon in 1985 stuitte, toen hij plannen maakte in Zuid-Afrika op te nemen, is de gemene deler van de liedjes op Graceland en nog altijd onverminderd voelbaar. Het wordt ook uitgebreid uit de doeken gedaan in de documentaire Under African Skies, die bij de speciale jubileumeditie is bijgevoegd.

Broederlijk

Simons ingenieuze en soms grappige teksten, alsmede zijn gevoel voor melodie, timing en frasering, sluiten naadloos aan op de muziek uit de townships. Zoals Under African Skies toont, is de samenwerking tussen Simon en artiesten als The Boyoyo Boys, Stimela en Joseph Shabalala nergens geforceerd, maar behaaglijk en broederlijk.

Paul Simon - You Can Call Me Al (1986)



Het muzikale uitwisselingsproject van Paul Simon, waarbij behalve de zanggroep Ladysmith Black Mambazo ook artiesten als Linda Ronstadt, Los Lobos, The Everly Brothers en Youssou N’Dour betrokken waren, leverde elf popklassiekers op, variërend van het speelse Gumboots tot het transcendente Homeless.

Blootleggen

De heruitgave van Graceland bevat behalve de oorspronkelijke studioversies van The Boy In The Bubble, Diamonds On The Soles Of Her Shoes en That Was Your Mother ook demoversies van onder meer You Can Call Me Al, Crazy Love en Homeless, waarin de – soms erg prille – basis wordt blootgelegd.

Los van de welhaast onmeetbare artistieke waarde, heeft Graceland eveneens een significante historische waarde. Hoewel muzikaal nog lang niet door de tijd ingehaald (en wellicht relevanter dan ooit), is het een momentopname van hoe de wereld er in 1986 uitzag. Een blijvende herinnering aan de overwinning van liefde en muziek over haat.

Lees meer over:
Tip de redactie