The Smiths was medio jaren tachtig bij lange na niet zo succesvol als de arena-acts uit die tijd. Zonder veel airplay of massale plaatverkopen bleek de Britse band jaren na dato wel veel invloedrijker dan tijdgenoten. Met zijn albums als het ultieme testament.

Wanneer je een gemiddelde Britse of Amerikaanse gitaarband vraagt naar diens invloeden, dan wordt bijna zonder uitzondering The Smiths genoemd. Vaak is dat ook duidelijk hoorbaar in de muziek van de bands, maar veel vaker lijkt het erop dat The Smiths genoemd wordt omdat dat cool is. Terwijl Morrissey per definitie niet cool is.

Het imago van de eeuwige buitenstaander leverde Morrissey echter een cultstatus op die The Smiths zijn aantrekkingskracht gaf. Morrissey's intelligente en wrange teksten pasten niet alleen goed in de tijdgeest, maar blijken ook een kwart eeuw later nog hout te snijden. Sommige liedjes zijn zelfs nu nog goed voor enige controverse.

Maar je doet The Smiths tekort door alleen stil te staan bij diens enigmatische frontman, want zonder het geniale muzikale brein van Johnny Marr zou The Smiths niet meer zijn dan een kanttekening in de pophistorie. Onder Marrs leiding werd de complete discografie van The Smiths onder handen genomen en verzameld in de boxset Complete.

The Smiths

Te beginnen bij het debuutalbum uit 1984. Morrissey was ontevreden over de vlakke en droge producties van John Porter, die uit de toon vielen bij de volle en pompeuze klanken van wat  indertijd op de radio werd gedraaid. Bijna dertig jaar na dato klinkt het debuut echter eigentijdser dan toen het uitkwam en nauwelijks gedateerd.

Vooral debuutsingle Hand In Glove had baat bij de remix die Porter maakte voor dit album. Toch waren de opnames niet zo levendig als The Smiths konden klinken, getuige de single This Charming Man en de Peel-sessies uit 1983. Tijdloze liedjes als Reel Around The Fountain, Still Ill En I Don’t Owe You Anything maken dit een sterk debuut.

Meat Is Murder

Hoewel John Porter na de eerste plaat nog fantastische producties afleverde middels de Smiths-singles Heaven Knows I’m Miserable Now, How Soon Is Now?, Shakespear’s Sister en William, Was It Really Nothing?, werd hij niet meer gevraagd om opvolger Meat Is Murder te produceren. Morrissey en Marr zaten zelf achter de knoppen.

Dat pakte prima uit en het album was op alle vlakken meer coherent dan zijn voorganger. Niet alleen Morrisseys teksten – over onder meer onderwijs en de vleesindustrie – waren directer, zo ook de muziek. I Want The One I Can’t Have en het titelnummer zijn klassiekers, terwijl The Headmaster Ritual de eerste Tipparade-notering was.

The Queen Is Dead

Het absolute meesterwerk van The Smiths. De invloed van The Queen Is Death is onmiskenbaar. Productioneel veel gelikter dan The Smiths en Meat Is Murder, al wisten Morrissey en Marr zich ervan te weerhouden om producties vol synthesizers te maken die toen modieus waren, zoals Bruce Springsteens Born In The U.S.A.

Tekstueel gezien waren de liedjes nog steeds heel direct, maar Morrissey verpakte zijn crue bewoordingen nu veel poëtischer. De synergie tussen Morrissey en Marr was op zijn hoogtepunt, getuige briljante liedjes als Cemetry Gates, Bigmouth Strikes Again, The Boy With The Thorn In His Side en There Is A Light That Never Goes Out.

Strangeways, Here We Come

Ook Morrissey en Marr konden uiteindelijk (voorzichtig) gebruik van synthesizers niet weerstaan, toen ze Stephen Street vroegen het laatste album Strangeways, Here We Come mee te produceren. Hoewel ontypisch voor The Smiths, zijn zowel Johnny Marr als Morrissey van mening dat dit het beste album is dat de groep heeft voortgebracht.

Discutabel, maar zeker is dat Strangeways, Here We Come in alle opzichten subtieler is dan de eerste drie albums. Maar ook toegankelijker, neem bijvoorbeeld I Started Something I Couldn’t Finish, Girlfriend In A Coma en Stop Me If You Think You’ve Heard This One Before. Slechts vijf jaar na oprichting was dit de zwanenzang van The Smiths.

Compilatiealbums

Behalve de vier studioalbums van The Smiths, bevat de Complete-boxset ook het livealbum Rank en de drie compilatiealbums Hatful Of Hollow, The World Won’t Listen en Louder Than Bombs. Deze verzamelaars bevatten niet alleen singles die niet op de reguliere albums stonden, maar ook B-kantjes en obscuur materiaal.

De John Peel-sessies op Hatful Of Hollow laten alternatieve en energiekere versies horen van een aantal nummers op het debuutalbum en B-kantjes. Vanwege het erg omvangrijke Louder Than Bombs is de inclusie van The World Won’t Listen wat overbodig, al bevat die laatste wel Money Changes Everything en wat afwijkende mixen.

Rank

Toen Rank verscheen, bestond de band al niet meer. Vanwege contractuele verplichtingen moest er echter nog een plaat van The Smiths uitgebracht worden. Dat werd een concertregistratie van het optreden van The Smiths in de National Ballroom in Londen, op 23 oktober 1986, dat werd uitgezonden door BBC Radio 1.

Hoewel deze box alle albums van The Smiths bevat, kan het zijn titel niet helemaal waar maken. Zo ontbreken er nog enkele B-kantjes en de studioversie van This Charming Man is absent (omdat deze op geen van de originele elpees stond). Los daarvan een prachtig document van één van de belangrijkste groepen aller tijden.

Alle geremasterde albums zijn ook los verkrijgbaar.