Eugenie van Wiechen, algemeen directeur van de FD Mediagroep werd donderdagavond uitgeroepen tot Topvrouw van 2018. Met haar kwetsbare opstelling veranderde ze de bedrijfscultuur, aldus de jury die haar "strategisch sterk" noemde. NU.nl sprak Van Wiechen over haar leiderschapsstijl.

Vrouwelijk toptalent zichtbaar maken is het doel van Stichting Topvrouw. Vind je het belangrijk dat succesvolle vrouwen zich laten zien en als rolmodel fungeren?

"Ik hou niet van egodingetjes, en ik sta best een beetje ambivalent tegenover 'vrouwenzaken'. Maar dit vind ik een enorme eer, en wat ik er vooral leuk aan vind, is dat ik hiermee laat zien hoe het ook kan: op je eigen manier. Tijdens de uitreiking spraken jonge vrouwen me aan: 'Zo kan het dus ook! Het hoeft allemaal niet zo feministisch!' Dat vind ik heel leuk. Als ik kan laten zien hoe je hogerop komt door jezelf te zijn, dan moet ik dat doen."

Wat is jouw manier van leidinggeven?

"Mijn leiderschapsstijl is openheid creëren door ook je eigen kwetsbaarheid te tonen. Dat verwacht niemand, maar als je open en kwetsbaar bent, ontstaat er een zee van mensen om je heen die zich ook uitspreken, hardop twijfelen en open zijn, mannen én vrouwen. Die stijl past goed bij mij, en daarom werkt het. Het moet geen trucje zijn, want daar prikt iedereen doorheen."

De jury noemde als reden voor je benoeming de 'cultuuromslag' die je doorvoerde. Wat is er gebeurd bij de FD Mediagroep?

"We zijn al ruim twee jaar bezig met een leiderschapstraject om de bedrijfscultuur te veranderen. Tijdens dat traject vertelde ik een verhaal over mezelf waar ik niet trots op ben aan mijn collega's. Dat vond ik best moeilijk. Je bent toch een beetje bang voor hun oordeel. Maar wat je ermee bereikt, merkte ik, is dat mensen niet zo snel oordelen, en belangrijker: dat ze zelf ook veel meer gaan delen en opener zijn over hun fouten. Het interpersoonlijke aspect op de werkvloer vind ik minstens zo belangrijk. Als we onze fouten benoemen en open zijn, creëer je betere besluitvorming."

Hoe zit het met de man-vrouwverhouding bij FD Mediagroep?

"Wij hebben hier ongelofelijk veel talentvolle vrouwen. Maar het gaat niet alleen om man-vrouwverhoudingen op de werkvloer, maar een diverse werkvloer. Als een man geschikter is en er meer mannen solliciteren, is het logisch dat er vaker mannen in topfuncties komen. Wanneer je aan tien criteria moet voldoen om hogerop te komen, zullen vrouwen hun vinger opsteken als ze zeker weten dat ze aan alle tien voldoen. Mannen denken bij zes van de tien: dat kan ik wel."

"Als leidinggevende moet je vrouwen meer expliciet uitnodigen en het vertrouwen geven. En je bewust zijn van het feit dat je voorkeur altijd uitgaat naar mensen die op je lijken. Ik hou zelf van extraverte mensen met veel energie, en gemeenschappelijke interesses vinden met iemand die je tegenpool is, is soms lastig. Toch heb je die mensen nodig voor tegengeluid. Privé kun je je omringen met mensen die precies op je lijken, maar niet op het werk."

Heeft vertrouwen van een leidinggevende jou ook geholpen te groeien?

"Toen ik bij McKinsey werkte, was ik zwanger van mijn eerste kind en zou ik bijna met verlof gaan toen de partner aankondigde dat ik promotie zou krijgen. Mijn eerste reactie was: liever niet! Ik wist niet of ik die nieuwe rol wel zou kunnen combineren met de zorg voor een kind."

"De volgende dag lag er toch een brief op de mat: ik had de promotie. Hij zag dat ik het kon en er klaar voor was. Zulke mensen heb je nodig om verder te groeien. Ik heb het twee maanden gedaan, ben met verlof gegaan en daarna verder gegaan in diezelfde baan. Het ging prima."

Met een vrouwenquotum halen we in één keer het streefgetal voor vrouwen in topfuncties.

"Ik ben daar niet voor. In Noorwegen, waar ik commissaris ben van mediagroep Schibsted en waar wel een quotum is, zie je bij sommige bedrijven dat vrouwen inderdaad in topfuncties zitten, maar dan als hoofd Communicatie, hoofd van de HR-afdeling, of Finance. Maar in de aansturing zitten de mannen."

"Zo leuk lijkt het me niet om ergens te worden aangenomen en niet zeker te weten of dat vanwege je talent is of het feit dat je een vrouw bent. We komen er wel, en langzaam horen we een nieuw geluid. Het gebeurt alleen niet morgen. Overigens hebben we bij Schibsted vorige week een vrouwelijke CEO benoemd."

Wat is je advies aan jonge vrouwen met de ambitie om ooit een topfunctie te bekleden?

"Weten wat je wil en niet bang zijn om dat te zeggen. Dat hoeft helemaal niet schreeuwend. Die les leerde ik toen ik bij Sanoma solliciteerde als uitgever. Tijdens het sollicitatiegesprek werd duidelijk dat ik vijf dagen op kantoor verwacht zou worden. Dat wilde ik niet. Ik had drie jonge kinderen, dus zei ik dat ik één dag thuis wilde zijn."

"Ik liep uit het gesprek met het idee: jammer, maar prima. Toch kreeg ik de functie. Laten we alsjeblieft onszelf blijven, en ons niet gedragen conform een denkbeeldig mal, maar het afwijkende standpunt laten horen. Mijn advies is: volg je hart en wees eerlijk over wat voor jou belangrijk is."