'Naarmate je ouder wordt, is het risico op krasje op loopbaan groter'

Werkgevers staan in veel sectoren te springen om personeel, maar niet iedereen profiteert daarvan. 

Afgelopen week lanceerde ouderenbond ANBO een speciale vacaturesite om 45-plussers makkelijker aan werk te helpen, terwijl het UWV liet weten dat ondanks de groei van het aantal vacatures onder meer ouderen toch vaak aan de kant blijven staan. Hoe kan het dat werkloze 50-plussers het nog steeds lastig hebben op de krappe arbeidsmarkt?

"Juist nu de economie aantrekt hopen we veel oudere werkzoekenden net dat extra opstapje richting arbeidsmarkt te geven", stelde een woordvoerster van de ANBO over de lancering van de vacaturesite. De helft van alle mensen in Nederland die op zoek zijn naar een baan, is ouder dan 45 jaar.

Volgens Joop Schippers, hoogleraar arbeidseconomie aan de Universiteit Utrecht, is er zeker extra inspanning nodig om langdurig werklozen aan de slag te krijgen. Of de nieuwe vacaturesite daarbij gaat helpen is de vraag. "Die toenemende digitalisering lost de maatwerkproblemen niet op", vindt Schippers.

"Naarmate mensen ouder worden, neemt de diversiteit van wat ze kennen en kunnen toe. Er wordt vaak gedacht: hij of zij zal dat wel kunnen, maar men moet zich verdiepen in wat de oudere in kwestie nou precies kan. En ook wat zijn manco's zijn op het gebied van bijvoorbeeld opleiding, gezondheid en misschien ook wel rare gewoontes die hij ontwikkeld heeft", stelt Schippers.

Makelaar

"Er zou eigenlijk geïnvesteerd moeten worden in een soort makelaarsfunctie", vindt Schippers. "We steken met zijn allen heel veel tijd en energie in het kopen en verkopen van een huis, dat zouden we misschien ook op de arbeidsmarkt moeten doen. Waar zou een individu nou terecht kunnen? Wat heeft hij of zij nodig?"

"Er zouden duidelijke afspraken gemaakt moeten worden met werkgevers. Breng werknemers en werkgevers bij elkaar en breng in kaart wat die potentiële werknemer moet doen om in aanmerking te komen voor die werkgever. Die kan dan zoiets zeggen als: 'Ik zie dat je een cursus Spaans gedaan hebt, daar heb ik niet zoveel aan. Maar als je nou een cursus Grieks doet, kan je op termijn bij mij in dienst.'" 

Ontmoedigd

Ook Marjolein ten Hoonte, directeur Arbeidsmarkt bij uitzendorganisatie Randstad, denkt dat het aan werk helpen van oudere werklozen wel wat extra aandacht kan gebruiken. "In 2013 waren veel mensen boven de 55 jaar langdurig werkloos, in 2017 is dat nog steeds zo. Nu heb je natuurlijk ook in toenemende mate te maken met mensen die zich afvragen: heeft nog wel zin om te solliciteren? Die zijn ontmoedigd geraakt."

"Ouderen worden toch als een risico ervaren", zegt Ten Hoonte. Ook lopen ze aan tegen vooroordelen. "Is die oudere werknemer nog wel flexibel? Heeft hij wel de juiste ervaring? Is hij niet heel vaak ziek? Uit onderzoek blijkt dat dit allemaal niet waar is."

Volgens Schippers zijn er ook positieve vooroordelen over oudere werknemers. "Er wordt bijvoorbeeld ook gedacht dat ze betrouwbaarder zijn, niet zomaar verzuimen en veel ervaring met zich meebrengen in het omgaan met klanten."

"De grens van 50 jaar is in de hoofden van veel mensen die in werving en selectie zitten, echt een grens waarbij het jonge er wel vanaf is", denkt Schippers.

"Naarmate je ouder wordt, is bovendien het risico dat er ergens een krasje op je loopbaan zit gewoon groter. Je bent er een tijdje tussenuit geweest, bent een keer ontslagen of ziek geweest en hebt daardoor geen ideale loopbaan achter de rug. Iemand van 35 jaar heeft simpelweg nog geen tijd gehad om zo’n krasje op te lopen."

"Het is een automatisme om te denken: we moeten verjongen. Maar waarom eigenlijk? Het is logischer om als bedrijf een afspiegeling te zijn van de maatschappij, die ook steeds ouder wordt", aldus Schippers.

Mismatch

Uitkeringsinstantie UWV stelde eerder deze week dat werkgevers aan zet zijn om de toenemende mismatch op de arbeidsmarkt aan te pakken.

De arbeidsdeelname is lager dan aan het begin van de crisis ondanks de aantrekkende arbeidsmarkt. In februari zaten ruim 4,2 miljoen mensen om uiteenlopende redenen zonder betaalde baan, aldus UWV.

Ook Schippers is van mening dat werkgevers stappen moeten zetten. "We moeten de bal niet primair bij de oudere werkloze neerleggen. Die schrijft vaak al zoveel brieven. Die doet meestal al genoeg."

"Bedrijven moeten kijken of ze functies op een andere manier kunnen inrichten en mensen aanvullend kunnen scholen. In het onderwijs bijvoorbeeld wordt werk gemaakt van zij-instromers. De politie zou voor administratief werk ouderen kunnen inzetten, dan kunnen ze het jongere personeel het veldwerk laten doen. Ondernemingen moeten creatiever nadenken over werkprocessen en taken", denkt Schippers.

Diversiteit

Ook meer diversiteit binnen bedrijven kan helpen. "Oudere mensen nemen makkelijker oudere mensen aan", stelt Marjolein ten Hoonte.

"De zogenoemde mismatch op de arbeidsmarkt speelt meer bij ouderen, omdat zij toch een bepaalde ervaring hebben en soms vastgebakken zitten in een bepaalde sector", signaleert Ten Hoonte. "Laat als je je baan kwijtraakt een arbeidsmarktwaardescan uitvoeren en breng in kaart op welke plek je van waarde kunt zijn in welk bedrijf."

Daarbij is snelle actie geboden, vindt Ten Hoonte. "Als je pas op de plaats maakt, verlies je heel snel je netwerk en je aansluiting op de arbeidsmarkt. Laat mensen actief blijven in de maatschappij, door bijvoorbeeld vrijwilligerswerk te doen, of scholing. Zo onderhoud je je netwerk, dat droogt anders op. Hoe langer werkloosheid duurt, hoe langer die ook zal blijven duren."

"De BBL voor jongeren zou bijvoorbeeld ook heel geschikt kunnen zijn voor ouderen. Als je kijkt naar de groep van 50-plussers in outplacementtrajecten, heeft 65 procent binnen een jaar weer werk. Je moet ook zelf gemotiveerd zijn om weer aan de slag te gaan", stelt Ten Hoonte.

De BBL, oftewel Beroeps Begeleidende Leerweg, is een opleiding waarbij naar school gaan gecombineerd wordt met werken in de praktijk.

Proefplaatsing

Om ouderenwerkloosheid terug te dringen, heeft de overheid een aantal maatregelen ingevoerd. Zo is er het zogenoemde loonkostenvoordeel (LKV), een compensatieregeling oudere werkzoekenden en de proefplaatsing. Dat laatste is een proefperiode van twee maanden bij een werkgever met behoud van uitkering. De werkgever betaalt dan nog geen salaris.

Die regelingen helpen wel iets, denkt Ten Hoonte. "Maar werkgevers kijken toch vooral of iemand goed werk levert. Dat is doorslaggevend. En als het niet goed genoeg is, houdt het op. De proefplaatsing kan wel helpen de koudwatervrees bij werkgevers weg te nemen."

"De overheid zou verder de transitievergoeding heel centraal moeten stellen. Die centen worden nu niet goed geoormerkt. De vergoeding is bedoeld voor opleiding, maar mensen kunnen er momenteel ook een caravan van kopen als ze willen."

Lees meer over:

Arbeidsmarkt

Arbeidsmarkt
'Naarmate je ouder wordt, is het risico op krasje op loopbaan groter.'

Forensen

Forensen
'Files en afstand wennen vanzelf als je ver van je werk woont.'

Werkdruk

Werkdruk
'Werkdruk is een beetje hip en ontspanning is een vies woord.'

NUlokaal adverteren

NUwerk

Tip de redactie