'Laagopgeleiden dupe van komst Oost-Europeanen'

De komst van arbeidsmigranten uit Midden- en Oost-Europa zorgt in een aantal bedrijfstakken voor verdringing van Nederlandse werknemers.

Dat is vooral het geval in de bouw, de tuinbouw, de voedingsindustrie en het wegtransport. Het gaat om werk waarvoor weinig scholing nodig is en waarvoor kennis van de Nederlandse taal onbelangrijk is.

Laagopgeleiden, jongeren en allochtonen vormen de grootste risicogroep voor verdringing.

Dat blijkt uit een onderzoek dat minister Lodewijk Asscher (Sociale Zaken) vrijdag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

Kostenvoordeel

Volgens het rapport (pdf) van SEO Economisch Onderzoek zorgt Europese regelgeving ervoor dat werkgevers kostenvoordeel kunnen halen door personeel via buitenlandse bedrijven in te huren.

Ze hoeven dan vaak geen sociale premies en pensioenpremies te betalen. Het grensoverschrijdende karakter van de Europese arbeidsmarkt maakt bovendien controles op schijnconstructies moeilijker.

Volgens Asscher toont het onderzoek aan dat de strijd tegen oneerlijke concurrentie op arbeidsvoorwaarden harder gevoerd moet worden.

Hij wil binnenkort een wetsvoorstel voor het aanpakken van schijnconstructies naar de Kamer sturen en de wet voor het minimumloon aanscherpen.

Tuinbouw en transport

Het rapport laat zien dat werknemers die eerder in bijvoorbeeld de tuinbouw en het transport werkten door de komst van Oost-Europeanen niet massaal werkloos zijn geworden.

Velen van hen zijn nu elders aan de slag. Een aantal werkt ook - vaak noodgedwongen - als zzp'er.

Tussen 2001 en 2011 is het aandeel buitenlandse werknemers (vooral uit Midden- en Oost-Europa) op de Nederlandse arbeidsmarkt met 4,9 procent toegenomen tot 7,7 procent.

Het totaal aantal Nederlandse werknemers steeg ook, maar in bouw, tuinbouw, voedingsindustrie en wegtransport nam het in tien jaar tijd fors af. Het aantal buitenlandse werknemers in die sectoren groeide juist.

Aanpassing

PvdA-Kamerlid John Kerstens zegt in een reactie dat ''het onderzoek aantoont wat we al wisten: dat er sprake is van uitbuiting, oneerlijke concurrentie en verdringing".

Volgens hem moet dat worden tegengegaan door aanpassing van de EU-regels en door snel de wet voor het aanpakken van schijnconstructies in te dienen. Over die wet is nog discussie tussen de coalitiepartners VVD en PvdA.

Vechten

Ton Heerts, voorzitter van de FNV, vangt de signalen van verdringing ook al op binnen zijn eigen organisatie. "Daarom vechten wij samen met onze Nederlandse en Oost-Europese leden voor een gelijk loon voor gelijk werk. Deze week nog hebben we transportbedrijf Van den Bosch voor de rechter gedaagd", aldus Heerts.

Volgens CNV-voorzitter Maurice Limmen toont dit onderzoek aan dat jongeren, lager opgeleiden en traditionele allochtone groepen met name de klos zijn. "Zij worden op de arbeidsmarkt verdrongen door arbeidsmigranten die in Nederland aan de slag gaan."

Volgens Limmen onderstreept dit het belang van het invoeren van ketenaansprakelijkheid en het uitbreiden van de inspectie SZW.

Lees ook: SER pleit voor actieplan arbeidsmobiliteit

Tip de redactie