De kardinalen komen vandaag samen in Rome voor een van de belangrijkste rituelen uit de rooms-katholieke kerk: het kiezen van een nieuwe paus. Wat staat de kardinalen te wachten? En wie zijn de kanshebbers om paus te worden?

Niet alle kardinalen mogen stemmen. Alleen de leden van het College van Kardinalen die jonger zijn dan tachtig jaar mogen hun stem uitbrengen. Dat zijn er op dit moment 135 van de in totaal 252 kardinalen. Van hen doen er 133 mee aan het conclaaf.

Om gekozen te worden moet een kandidaat minstens een tweederdemeerderheid van de stemmen krijgen. Tot dat punt is bereikt volgen er nieuwe stemrondes. Na de eerste stemming woensdagavond kunnen de kardinalen iedere ochtend en middag twee keer een stem uitbrengen. Het conclaaf duurt waarschijnlijk twee tot drie dagen.

Maar het kan ook langer duren. Zo duurde het kiezen van Benedictus XIV in 1740 een half jaar. Zo ver zal het nu alleen niet meer komen. Als het over een langere periode niet lukt een nieuwe paus te kiezen, kunnen de regels worden aangepast. Er kan dan bijvoorbeeld worden besloten dat alleen nog gestemd kan worden op de twee personen die bij de laatste ronde de meeste stemmen kregen.

Tijdens het stemproces mogen de kardinalen geen enkel contact met de buitenwereld hebben. Dat is om beïnvloeding van buitenaf te voorkomen. Ze verblijven in afzondering tot een nieuwe paus is gekozen.

Een Nederlandse kardinaal in Rome

Witte rook en 'Habemus papam'

Na elke stemronde worden de stembriefjes verbrand. Komt er zwarte rook uit de schoorsteen van de Sixtijnse Kapel? Dan is er nog geen beslissing gevallen. Zodra witte rook opstijgt uit de schoorsteen van de kapel, weet de wereld dat er een keuze is gemaakt.

De nieuwe paus toont zich vervolgens voor het eerst aan de wereld en spreekt zijn zegen urbi et orbi uit over de menigte op het Sint-Pietersplein. Hier zal ook de naam van de nieuwe paus bekendgemaakt worden, want wie paus wordt verandert doorgaans zijn naam.

Parolin en Zuppi zijn twee kanshebbers

In theorie kan iedere katholieke man die is gedoopt tot paus worden gekozen. In de praktijk kiezen kardinalen vrijwel altijd iemand uit hun midden. Toen de in Argentinië geboren paus Franciscus in 2013 werd gekozen, was hij de eerste Zuid-Amerikaanse paus ooit. Maar kardinalen kiezen veel vaker een Europeaan, en vooral een Italiaan. Van de 266 tot nu toe gekozen pausen, kwamen er 217 uit Italië.

Het is erg lastig om te voorspellen wie de volgende paus wordt, omdat de kardinalen hun keuze achter gesloten deuren maken. Ook zijn hun standpunten vooraf niet duidelijk. Het enige dat de kardinalen hebben losgelaten is dat de nieuwe paus de hervormingen van Franciscus moet voortzetten en veel oog moet hebben voor de behoeften van de mensen.

Op basis daarvan is er een aantal kardinalen dat vaak wordt genoemd. Een van hen is de zeventigjarige Pietro Parolin uit Italië. Hij zou zowel de meer conservatieve als de progressieve katholieken tevreden kunnen houden.

Parolin werd in 2013 door Franciscus aangewezen als staatssecretaris. Dat is een van de hoogste posities van het Vaticaan. Verder staat hij bekend als een expert op het gebied van internationale betrekkingen. Maar tegenstanders zeggen dat Parolin ideologie en diplomatieke oplossingen belangrijker vindt dan geloofswaarheden.

Een tweede naam die vaak valt is die van Matteo Zuppi. De 69-jarige Italiaan valt onder de progressieve stroming binnen de kerk. Als hij wordt verkozen, houdt hij waarschijnlijk de lijn van Franciscus aan. Ook is hij twee jaar geleden benoemd tot vredesgezant voor het Vaticaan voor Oekraïne. In die rol bezocht hij Rusland en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky.