De Verenigde Staten en Oekraïne hebben woensdag hun handtekening gezet onder een grondstoffenakkoord. De deal volgt ruim twee maanden nadat een bezoek van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky aan zijn Amerikaanse ambtgenoot Donald Trump was uitgelopen op een ruzie.

Trump vertelde eerder dat hij Oekraïense grondstoffen wilde hebben als tegenprestatie voor de jarenlange militaire steun van de VS aan Kyiv. In de aanloop naar het akkoord werd dan ook gesproken over een 'mineralendeal', maar officieel heet het akkoord niet zo.

Bessent en Svyrydenko noemen het akkoord een "investeringsfonds voor wederopbouw". Ze spreken van een economische samenwerking "om ervoor te zorgen dat de gezamenlijke middelen, talenten en capaciteiten het herstel van Oekraïne kunnen versnellen".

Gelijkwaardig akkoord

Het is nog onduidelijk of de VS met de deal exclusieve toegang tot Oekraïense grondstoffen krijgt en wat de exacte voorwaarden zijn. Svyrydenko schrijft op X dat Oekraïne volledige zeggenschap houdt. Ze noemt het een gelijkwaardig akkoord. De VS en Oekraïne betalen allebei een even groot deel aan het fonds. Ook krijgen ze evenveel stemrecht, hoewel nog onduidelijk is hoe ze dat gebruiken.

Over het akkoord is tot het laatste moment onderhandeld. Woensdagmiddag meldden verschillende media dat er ruis op de lijn was ontstaan.

Bessent beweerde in de uren voor het akkoord rond was dat Oekraïne nog enkele wijzigingen had voorgesteld. Maar er gaan ook berichten rond in Amerikaanse media dat de VS Oekraïne extra afspraken wilde laten ondertekenen naast de hoofddeal.

Amerikaanse minister steunt een vrij Oekraïne

Volgens Bessent staat de VS met het akkoord achter een vrij en soeverein Oekraïne. "Het akkoord geeft een duidelijk signaal naar Russische leiders dat de regering van Trump zich inzet voor een vredesproces rond een vrij, soeverein en welvarend Oekraïne", zei de Amerikaanse minister. Hieronder zie je de toespraak waarmee Bessent het akkoord bekendmaakte.

In het persbericht over het akkoord sprak Bessent zich nog extra uit tegen de Russische bondgenoten. "Om duidelijk te zijn: geen enkel land en geen enkele persoon die de Russische oorlogsmachine financierde of bevoorraadde, mag profiteren van de wederopbouw van Oekraïne."

Het is een boodschap waar Zelensky veel waarde aan zal hechten. In de afgelopen maanden zei Trump meerdere keren dat hij de Amerikaanse steun wilde verminderen. Hij pauzeerde zelfs tijdelijk de leveringen van Amerikaans militair materieel aan Oekraïne. Na het akkoord lijkt Zelensky zekerder over de Amerikaanse steun.

Eerdere onderhandeling eindigde in ruzie

Een eerdere poging om tot een akkoord te komen, ketste eind februari op het laatste moment af. Zelensky was toen naar het Witte Huis gereisd om een grondstoffenakkoord te ondertekenen.

Bij een persmoment voorafgaand in het Oval Office ontaardde een gesprek tussen Zelensky, Trump en de Amerikaanse vicepresident JD Vance in een ruzie. Daarna werd de Oekraïense president gesommeerd het Witte Huis te verlaten. De deal werd toen niet ondertekend.

In onderstaande video zie je hoe de ruzie ontstond en uit de hand liep.