Dit weten we nu over de grootste stroomstoring in Portugal en Spanje ooit
Door onze nieuwsredactie29 apr 2025 om 13:12
Portugal en Spanje zijn maandag getroffen door de grootste stroomstoring in de geschiedenis van die landen. Dit weten we nu over de storing die grote delen van het Iberisch Schiereiland platlegde.
Om 12.33 uur verloor het Spaanse elektriciteitsnet binnen vijf seconden 15 gigawatt aan elektriciteit. Volgens de Spaanse premier Pedro Sánchez komt dat neer op 60 procent van het energieverbruik van de Spanjaarden op dat moment. Daarna stortte de stroomvoorziening in.
De stroom viel in grote delen van Portugal en Spanje uit. Ook het zuiden van Frankrijk werd getroffen. Mogelijk hebben afgelegen gebieden in Groenland ook last gehad van de storing, meldt persbureau Reuters. Het Groenlandse telecombedrijf Tusass kon geen verbinding maken met satellietapparatuur in Spanje die telefoon-, internet-, tv- en radiodiensten levert.
In Frankrijk kon de storing in de middag al worden verholpen, dus in Portugal en Spanje waren de gevolgen groter. In Madrid zaten mensen vast in liften. En in Málaga probeerden agenten in burger plunderingen te voorkomen, omdat veel winkels hun elektrische rolluiken niet konden sluiten. Ook regelde de politie het verkeer.
Vliegtuigen bleven aan de grond, ziekenhuizen moesten geplande operaties uitstellen en het openbaar vervoer lag stil, waardoor mensen op stations moesten overnachten. In de onderstaande video zijn de donkere metrostations te zien.
Rond 23.00 uur waren Spaanse hulpdiensten nog bezig met de redding van mensen uit elf gestrande treinen. De passagiers zaten al sinds het begin van de middag vast. Door de stroomstoring strandden volgens de Spaanse krant La Vanguardia 116 treinen met daarin meer dan 30.000 passagiers.
Rond middernacht had het grootste deel van de Portugezen en meer dan de helft van de Spanjaarden weer stroom. In Spanje ging het volgens de netbeheerder om 61 procent van de huishoudens. In Portugal om ongeveer 6,2 miljoen van de 6,5 miljoen klanten. Dat zou neerkomen op 95 procent van de huishoudens.
Sinds dinsdagochtend functioneert het stroomnet in Portugal weer volledig. In Spanje zou 's ochtends ruim 99 procent van de elektriciteit zijn hersteld.
Spanje loste het probleem op door extra elektriciteitsbronnen aan te sluiten. Waterkrachtcentrales en warmte-krachtcentrales speelden daarbij de hoofdrol. Die laatste centrales wekken energie op door brandstof te verbranden. In de meeste gevallen gaat dat om gas, schrijft de Spaanse krant El Mundo.
Frankrijk en Marokko hielpen het systeem opstarten door extra elektriciteit uit waterkrachtcentrales naar Spanje door te sluizen. Die buurlanden verspreidden stroom naar Catalonië, Baskenland en Andalusië. Vanuit die regio's werd de elektriciteit als "een olievlek" over het land verspreid.
Tegelijkertijd startten verschillende waterkrachtcentrales in Spanje op. Die "eilandjes" groeiden volgens de krant totdat het mogelijk was ze met elkaar te verbinden. Zo kwam de elektriciteit geleidelijk in steeds meer gebieden terug. In de onderstaande video hoor je mensen juichen als ze weer stroom hebben.
De gevolgen van de stroomstoring zijn dinsdag nog te merken. Meerdere treinen en metro's rijden niet. Ook verschillende vluchten zijn geannuleerd. Op veel Spaanse scholen gaan de lessen niet door. Toch zijn veel scholen wel open voor leerlingen die daar behoefte aan hebben of vanwege werkende ouders niet thuis kunnen blijven.
Het telefoon- en internetwerk was rond 9.30 uur bijna volledig hersteld, meldt de Portugese aanbieder MEO. De schade zou tot een minimum beperkt zijn. "Het was mogelijk om kritieke diensten te blijven garanderen", citeert het Portugese medium Público de aanbieder.
De oorzaak van de stroomstoring is onbekend en houdt de gemoederen flink bezig. "Wat is er gebeurd? Dat wil ik weten, net als elke andere burger", zegt politicus Alberto Núñez Feijóo van de Spaanse oppositie tegen El Mundo. Hij richt zijn pijlen op de regering: "Waarom zijn er twintig uur verstreken en hebben we nog niets gehoord over wat er is gebeurd?"
Volgens de Spaanse weerdienst AEMET is de stroomstoring in ieder geval niet veroorzaakt door grote temperatuurschommelingen. Dat was een mogelijke oorzaak die de Portugese netbeheerder Redes Energéticas Nacionais maandag noemde. De Spaanse weerdienst heeft zulke verschijnselen maandag niet waargenomen.
De Portugese premier Luís Montenegro herhaalde dinsdag dat het probleem niet in het Portugese netwerk zit, maar in Spanje is ontstaan.
De directeur van Red Eléctrica zei maandagavond dat de storing was ontstaan in de verbinding tussen de Franse en Spaanse stroomnetten. Hij kon niets zeggen over de oorzaak daarvan.
Een cyberaanval wordt uitgesloten. Bewindslieden bespraken die mogelijkheid maandag en stelden dat daar geen aanwijzingen voor zijn. De Spaanse netbeheerder REE REDE.MC komt op basis van voorlopig onderzoek tot dezelfde conclusie.
Volgens hoofd systeembeheer Eduardo Prieto ontstond het probleem in Zuidwest-Spanje. Daar dipte de energieopwek flink, wat tot instabiliteit in het systeem leidde. Volgens Prieto was een plek waar zonne-energie wordt opgewekt daar mogelijk bij betrokken. Maar het is volgens hem nog te vroeg om dat met zekerheid te zeggen.
Vanwege de plotselinge uitval raakte het Spaanse systeem afgesloten van het Franse net. Spanje en Frankrijk zijn met elkaar verbonden via interconnectors. Dat zijn internationale verbindingen tussen elektriciteits- en gasnetwerken.
Om herhaling te voorkomen wordt ingezet op nieuwe verbindingen. Zo worden momenteel twee onderzeese kabels aangelegd in de Golf van Biskaje. En REE REDE.MC wil in de toekomst meer verbindingen realiseren.
Heb jij een vraag over dit nieuws?
Om een vraag te kunnen stellen dien je in te loggen. Log in of maak binnen 1 minuut jouw gratis account aan.
