De Liberal Party heeft maandagavond (lokale tijd) de landelijke verkiezingen in Canada gewonnen, volgens de exitpolls van Canadese media. Partijleider Mark Carney lijkt zodoende de premier van de nieuwe regering te worden.

Carney versloeg volgens de exitpolls zijn concurrent, de conservatieve Pierre Poilivre. Poilivre gaf vlak na middernacht (lokale tijd) zijn nederlaag toe en feliciteerde Carney met de winst.

Het lijkt erop de Liberal Party geen meerderheidsregering kan vormen. Ze heeft 172 zetels in het Lagerhuis nodig om zonder steun van een kleine partij te regeren, maar heeft er 164 behaald. De Conservative Party veroverde 147 zetels. In een deel van Canada worden de stemmen nog geteld.

De verkiezingen waren begin maart uitgeschreven na het aftreden van de vorige premier Justin Trudeau. Hij vertrok vanwege een kabinetscrisis en vanwege lage populariteitscijfers onder de bevolking. Carney volgde Trudeau op als leider van de Liberal Party en schreef nieuwe verkiezingen uit.

De man die Trudeau verving als premier om de korte periode tot de verkiezingen te overbruggen, krijgt nu dus een volledige regeringstermijn. Zijn belangrijkste opdracht: weerstand bieden aan de Amerikaanse president Donald Trump, die een handelsoorlog met Canada voert en vindt dat het buurland een Amerikaanse staat moet worden.

'Trump probeert ons te breken, maar dat zal nooit gebeuren'

In zijn overwinningsspeech zei Carney dat Canada zich op een keerpunt in de geschiedenis bevindt. Daarmee doelde hij op de relatie met de VS, die is veranderd sinds het aantreden van Trump. "Hij probeert ons te breken zodat de VS ons kan overnemen, maar dat zal nooit gebeuren." Carney kondigde ook aan dat hij binnenkort met Trump zal spreken.

Carney benadrukte dat Canada voor flinke uitdagingen staat en dat grote veranderingen altijd zorgwekkend zijn, maar dat hij vertrouwen heeft in Canada. "Omdat Canada meer is dan een natie, zijn en blijven we een federatie. We zijn niet altijd perfect, maar we streven ernaar goed te zijn."

De premier sloot zijn dankwoord af door nogmaals te benadrukken dat Canada de handelsoorlog met de VS zal winnen en "met alles wat het in zich heeft zal terugvechten om het beste voor Canada te bereiken".

Liberalen omhoog in peilingen door conflict met VS

Carney is een relatieve outsider die heeft geprofiteerd van de unieke omstandigheden rond deze verkiezingen. Een steenrijke oud-bankier zonder noemenswaardige politieke ervaring, die stroeve persoptredens geeft en soms stekelig reageert op vragen of kritiek geldt normaal gesproken niet als een gedroomde premierskandidaat. Zijn voormalige rol als adviseur van de impopulaire Trudeau werd bovendien tegen hem gebruikt tijdens de campagne.

Maar vanwege de handelsoorlog met de VS - de grootste handelspartner van Canada - had Carney met zijn financiële achtergrond een streepje voor in de ogen van de kiezers. Als gouverneur van de centrale banken van Canada en het Verenigd Koninkrijk loodste hij dat eerste land door de kredietcrisis van 2008 en het tweede land door de Brexit-perikelen.

Na bijna tien jaar aan de macht te zijn geweest, liep de Liberal Party van Carney in de peilingen ver achter op de Conservative Party. Trudeau stapte in januari op als partijleider en premier, nadat zijn populariteit op een dieptepunt was beland. Het conflict met de VS zorgde voor een opmerkelijke comeback van de liberalen. Als premier toonde Carney zich meteen bereid Amerikaanse importheffingen te beantwoorden met eigen heffingen.

De handelsoorlog met de VS was niet het enige verkiezingsonderwerp. Canadese kiezers maken zich ook zorgen over binnenlandse kwesties, zoals inflatie, gestegen kosten voor levensonderhoud en de torenhoge huizenprijzen. Poilievre en zijn conservatieven voerden vooral campagne op die onderwerpen, maar ze raakten ondergesneeuwd door de spanningen met de zuiderbuur.