Het eindrapport van de Amerikaanse speciaal aanklager Jack Smith over Donald Trump is deels openbaar gemaakt. In het rapport concludeert Smith dat Trump een "ongekende criminele poging" deed om aan de macht te blijven na de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2020.

Smith deed onderzoek naar Trumps pogingen om zijn verkiezingsnederlaag van 2020 terug te draaien. Ook onderzocht hij het achterhouden van geheime documenten door Trump in diens huis in de Amerikaanse staat Florida.

De zaken kwamen nooit daadwerkelijk voor de rechter. Een door Trump aangestelde rechter schrapte de zaak rond de geheime documenten. Smith vroeg zelf de andere zaak te stoppen nadat Trump de presidentsverkiezingen van vorig jaar had gewonnen. In de Verenigde Staten is het niet gebruikelijk een zittend president te vervolgen.

Smith concludeert in zijn rapport dat er genoeg bewijs zou zijn geweest om Trump te veroordelen tijdens het proces. Maar zijn aanstaande terugkeer naar het Witte Huis, die gepland staat voor aankomende maandag, maakte dat volgens Smith onmogelijk.

In de brief die bij het rapport zit, verdedigt Smith zijn onderzoek en dat van de aanklagers die eraan werkten. "De bewering van Trump dat mijn beslissingen als aanklager werden beïnvloed of gestuurd door de regering van Biden of andere politieke actoren is lachwekkend", schrijft hij.

Veel bewijsmateriaal in rapport was al bekend

Na de publicatie van het rapport reageerde Trump via zijn socialemediaplatform Truth Social. Daar noemde hij Smith een "stomme aanklager die zijn zaak niet voor de verkiezingen kon laten behandelen". Trumps team is zelf meerdere keren naar de rechter gestapt om de zaak te laten uitstellen.

De advocaten van Trump noemen het vrijgeven van het rapport een "politiek gemotiveerde aanval". Ze zeiden dat het vrijgeven ervan voor Trumps inauguratie "de presidentiële overgang zou schaden".

Veel van het bewijsmateriaal in het rapport was eerder al openbaar gemaakt. Er zitten enkele nieuwe details in, zoals het feit dat aanklagers hebben overwogen Trump aan te klagen voor het aanzetten tot de bestorming van het Capitool op 6 januari 2021. Daar zagen ze uiteindelijk van af, omdat er niet voldoende bewijs was dat Trump de "volledige omvang" van het geweld tijdens de rellen in zicht had.

Deel van rapport over geheime documenten nog niet openbaar

Vrijdag beslist een rechter of ook het andere deel van het rapport, over het achterhouden van geheime documenten door Trump in zijn huis in Florida, openbaar gemaakt mag worden. Het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft laten weten dat die documenten niet worden gepubliceerd zolang nog verdachten worden vervolgd in de zaak.