Onderzoekers presenteren zaterdag een eindrapport over de neutraliteit van de VN-hulporganisatie voor Palestijnse vluchtelingen (UNRWA). Het onderzoek is een reactie op de Israëlische beschuldiging dat twaalf UNRWA-medewerkers betrokken waren bij de Hamas-aanval die tot de Gazaoorlog leidde.

Het rapport is opgesteld onder leiding van de Franse oud-buitenlandminister Catherine Colonna.

De onderzoekers kwamen vorige maand al met een tussenrapport. Daarin stond dat de organisatie een aantal mechanismen en procedures heeft om de neutraliteit te waarborgen, maar de onderzoekers meldden ook dat er op "kritieke gebieden" verbeteringen nodig zijn. In het eindrapport zullen onder meer aanbevelingen staan.

Er loopt een apart onderzoek naar de twaalf UNRWA-medewerkers. Dat wordt uitgevoerd door een interne toezichthouder binnen de Verenigde Naties. UNRWA-topman Philippe Lazzarini besloot de medewerkers op 26 januari te ontslaan, nadat Israël "schokkende beschuldigingen" had geuit. De VN-organisatie had geen verdere informatie en ook geen bewijs ontvangen over de eventuele betrokkenheid van haar medewerkers bij de aanval.

Op 7 oktober vuurde Hamas raketten af op Israël en vielen gewapende groepen het zuiden van het land binnen. Israël reageerde met luchtaanvallen op de Gazastrook. Eind oktober begon het grondoffensief dat tot de dag van vandaag voortduurt.

Donateurs stopten financiële hulp aan UNRWA

Lazzarini zei dat met het ontslag het vermogen van het UNRWA om hulp te verlenen werd "beschermd" en voegde daaraan toe dat medewerkers verantwoordelijk worden gehouden als blijkt dat ze betrokken waren bij terreurdaden.

Na Lazzarini's verklaring pauzeerden grote donateurs hun hulp aan het UNRWA, op een moment waarop die juist hard nodig was als gevolg van de oorlog in de Gazastrook. Ook Nederland schortte de financiële steun op. Een aantal landen heeft de steun inmiddels hervat.

UNRWA en Israël ruziën bij de VN

Het UNRWA ligt nog altijd overhoop met Israël. Lazzarini zei woensdag tijdens een bijeenkomst van de VN-Veiligheidsraad dat er een "verraderlijke campagne" wordt gevoerd tegen de organisatie. Volgens Lazzarini probeert Israël een einde te maken aan de activiteiten van het UNRWA in de Gazastrook.

Gilad Erdan, de permanente vertegenwoordiger van Israël bij de VN, zei in een reactie dat het UNRWA niet langer hulpverlening als belangrijkste doel heeft. De organisatie zou jongeren tegen Israël opzetten. "Het UNRWA kan niet en zal niet blijven opereren in Gaza zoals vroeger", zei hij.

De hulporganisatie, de grootste in Gaza, werd in 1949 opgericht nadat honderdduizenden Palestijnen waren verdreven of op de vlucht waren geslagen. het UNRWA is actief in de Gazastrook, op de Westelijke Jordaanoever en in Libanon, Jordanië en Syrië. De organisatie heeft meer dan 30.000 medewerkers, waarvan zo'n 13.000 in Gaza. Deze groep bestaat grotendeels uit Palestijnen.