Politieke aardverschuiving in Turkije na historisch verlies van Erdogans partij
De AKP van president Recep Tayyip Erdogan heeft bij de lokale verkiezingen in Turkije haar slechtste resultaat in 22 jaar geboekt. Bovendien is de partij voor het eerst in haar bestaan niet de grootste geworden. Erdogan heeft de nederlaag erkend.
Turken gingen zondag naar de stembus om lokale bestuurders, onder wie burgemeesters, te kiezen. De lokale verkiezingen worden gezien als een belangrijke graadmeter voor de stemming onder de bevolking.
De kiezers in veel steden en provincies hebben zich van de conservatieve AKP afgekeerd. Inmiddels is 99,8 procent van de stemmen geteld. Oppositiepartij CHP staat op 37,7 procent en regeringspartij AKP van Erdogan op 35,5 procent. De opkomst was zo'n 78 procent.
President Erdogan erkende in de nacht van zondag op maandag dat zijn partij niet het gewenste resultaat had behaald. Op dat moment was al 90 procent van de stemmen geteld.
"Het volk spreekt via de stembus. Daaruit blijkt waardering, maar soms krijg je een waarschuwing. Het lijkt erop dat we hebben verloren, maar we laten ons altijd leiden door de wil van het volk", zei de president. Erdogan wil de komende vier jaar, tot aan de landelijke verkiezingen, "verantwoording afleggen" voor het verkiezingsresultaat.
'Turkse kiezer wil nieuwe politieke koers'
Oppositiepartij CHP is de grote winnaar. De partij heeft op basis van de voorlopige resultaten gewonnen in zeven van de tien grootste Turkse steden, waaronder de hoofdstad Ankara en Istanboel.
De overwinning in Istanboel heeft een grote symbolische waarde. Meer dan een vijfde van de Turkse bevolking woont daar. Bovendien is de stad goed voor ruim een derde van het bruto binnenlands product (bbp).
De centrumlinkse CHP heeft ook het grootste aantal provincies (21) in handen gekregen. Partijleider Özgür Özel zei in een toespraak dat de Turkse kiezer zich heeft uitgesproken voor een "nieuwe politieke koers".
Ultraconservatieve concurrent van AKP gooit hoge ogen
Het resultaat van oppositiepartij CHP is bijzonder, omdat er juist veel verdeeldheid binnen het oppositiekamp was. In de aanloop naar de verkiezingen voor het parlement en de president van vorig jaar werkten veel oppositiepartijen nog samen. Ze vormden zo één front tegen de AKP van Erdogan.
Die samenwerking viel na de landelijke verkiezingen uit elkaar. Daardoor schoven de oppositiepartijen voor de lokale verkiezingen hun eigen kandidaten naar voren. Dat leek tot versplintering te leiden.
De AKP kreeg in veel provincies in het binnenland stevige concurrentie van de ultraconservatieve YRP. In twee provincies werd Erdogans partij zelfs door de YRP overvleugeld. Veel AKP-stemmers lijken uit onvrede met de slechte economische situatie naar die partij te zijn overgestapt. De YRP is nu op basis van de voorlopige resultaten de op twee na grootste partij van het land.
