Vladimir Poetin, die zondag zoals verwacht de Russische presidentsverkiezingen heeft gewonnen, krijgt in plaats van felicitaties vooral kritiek. Wereldleiders spreken van pseudoverkiezingen.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky was een van de eerste wereldleiders die reageerden op de verkiezingsuitslag. "Het is voor de hele wereld duidelijk dat Poetin eenvoudigweg ziek is van macht en er alles aan doet om voor altijd te regeren." Zelensky noemde de stembusgang een "imitatie".

Soortgelijke kritiek klonk ook vanuit andere landen. "De pseudoverkiezingen in Rusland zijn niet vrij en eerlijk verlopen, de uitslag zal niemand verbazen", schreef het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken op X. "Poetins bewind is autoritair, hij vertrouwt op censuur, repressie en geweld."

Een woordvoerder van het Witte Huis zei dat de verkiezingen "duidelijk niet vrij en eerlijk zijn verlopen, aangezien Poetin politieke tegenstanders heeft vastgezet en heeft verhinderd dat anderen tegen hem opkwamen".

Ook het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken reageerde negatief op X: "Door illegaal verkiezingen op Oekraïens grondgebied te houden, laat Rusland zien niet geïnteresseerd te zijn in de weg naar vrede."

Bondgenoten van Poetin, zoals China, Iran en Venezuela, hebben de Russische president wel gefeliciteerd met zijn herverkiezing. De Chinese president Xi Jinping zei in een persoonlijke boodschap dat de verkiezingsuitslag aantoont dat "de Russen het volste vertrouwen in Poetin hebben".

Geen serieuze tegenstanders op het stembiljet

Dat Poetin zou winnen, stond al vast. Serieuze tegenstanders had de zittend president niet, want die stonden niet op het stembiljet. De kandidaten die wel mochten meedoen, werden niet als kanshebbers gezien.

In het verkiezingsweekend meldden internationale media tientallen incidenten bij stembureaus. Op verschillende plekken wierpen mensen groene vloeistof in de stembussen. Elders werd vuurwerk bij een stembureau naar binnen gegooid.

Aanhangers van de vorige maand overleden oppositieleider Alexei Navalny verzamelden zich zondag rond het middaguur bij enkele stembureaus in Sint-Petersburg en Moskou. Het leidde tot lange rijen. Ze hielden daar een stil protest. In heel Rusland zijn zondag tientallen mensen opgepakt vanwege protestacties.

In zijn overwinningsspeech stelde Poetin dat het verkiezingsprotest geen effect had gehad. Ook ging hij verrassend voor het eerst kort in op de dood van Navalny, die als bekendste Poetin-criticus onder verdachte omstandigheden in de gevangenis stierf. "Het is spijtig, maar het hoort bij het leven."

Buitenlandverslaggever Matthijs le Loux over de verkiezingszege van Poetin