De Britse premier Rishi Sunak heeft vrijdagavond in een plotselinge speech op de nationale televisie zijn zorgen geuit over extremisme in het Verenigd Koninkrijk. Extreme standpunten over de Gaza-oorlog zetten volgens hem de Britse democratie onder druk.

Sunak hield zijn toespraak na een lokale, tussentijdse verkiezing in Rochdale. Daar boekte George Galloway een overtuigende overwinning na een campagne die vrijwel volledig gericht was op de Gazaoorlog en harde kritiek op Israël.

Sunak waarschuwt dat de Gazaoorlog wordt aangegrepen om verdeeldheid te zaaien. "Mensen willen misbruik maken van de gevoelens die rondom het leed in Gaza spelen. Ze grijpen het aan om hun eigen verdeeldheid zaaiende, haatdragende mening te verspreiden." De overwinning van Galloway noemde hij dan ook "meer dan verontrustend".

De premier ziet dat de Gazaoorlog een impact heeft op zijn land. "Joodse kinderen zijn bang om hun schooluniform te dragen, anders zou het hun identiteit onthullen. Moslimvrouwen worden op straat misbruikt om de acties van een terroristische groepering waarmee zij geen connectie hebben."

In heel het Verenigd Koninkrijk is volgens Sunak de afgelopen maanden een "schokkende toename" gesignaleerd van zogeheten "extremistische ontwrichting en criminaliteit". Vredige protesten zijn volgens hem uitgegroeid tot structurele intimidatie, bedreigingen en geplande gewelddaden. Daarbij gaf Sunak geen voorbeelden.

'Britse democratie doelwit van agressie'

Ook de Britse democratie zou eronder lijden, zei Sunak. "Raadsvergaderingen en lokale evenementen zijn bestormd. Kamerleden voelen zich niet veilig in hun huizen. Al lang bestaande parlementaire conventies zijn op de helling gezet om bezorgdheid over de veiligheid."

Om al die redenen benadrukte Sunak dat de Britse politie de onvoorwaardelijke steun heeft van de regering bij het handhaven van de orde en het de kop indrukken van extremisme. Zelf komt de regering daartoe "later deze maand" met een "actieplan", zonder daarover nu al in details te treden.

In de oorlog in Gaza steunt de regering van Sunak net als de Verenigde Staten nadrukkelijk de Israëlische regering. Sunak pleit voor een "duurzaam staakt-het-vuren" in het conflict.

Galloway haalde in zijn overwinningstoespraak uit naar Sunak en zijn kabinet, die volgens hem de "catastrofe" in de Gazastrook "toejuichen".