44.016 soorten dieren en planten op de wereld worden met uitsterven bedreigd. Dat is ruim een kwart van alle dier- en plantsoorten en bijna 2.000 meer dan vorig jaar. Van sommige soorten is de situatie wel verbeterd.

De IUCN, de internationale unie voor natuurbescherming, maakte maandag de nieuwe Rode Lijst bekend op de klimaattop in Dubai. Op de Rode Lijst wordt per soort bijgehouden hoe erg zij met uitsterven worden bedreigd.

Voor de lijst van 2023 zijn 157.190 soorten beoordeeld. 44.016 daarvan worden met het uitsterven bedreigd. Dat gaat dus om ruim een kwart van de wereldwijde dier- en plantensoorten. Een belangrijke reden voor het grote aantal bedreigde soorten is klimaatverandering, meldt de IUCN.

Het is dit jaar voor het eerst gelukt om alle zoetwatervissen te beoordelen. 25 procent van alle zoetwatervissen wordt met uitsterven bedreigd. Volgens het IUCN komt dat naast klimaatverandering onder andere door dalende rivierwaterstanden, verzilting door oprukkend zeewater, vervuiling, overbevissing en de opmars van invasieve exoten.

De IUCN geeft in de presentatie van de nieuwe Rode Lijst ook aandacht aan de zorgelijke situatie van zeeschildpadden in de Grote Oceaan door klimaatverandering. Door warmer zeewater is er een kleinere kans dat hun eieren succesvol uitkomen. Ook worden de nesten van de zeeschildpadden bedreigd door overstromingen. Daarnaast komen de schildpadden regelmatig als bijvangst in vissersnetten terecht.

Ook positief nieuws

Er zijn ook soorten die een minder bedreigde status hebben gekregen. De algazel, een antilopesoort, was bijvoorbeeld in 2000 nog uitgestorven in het wild. In een lang internationaal traject is deze soort weer in het wild uitgezet in het Afrikaanse land Tsjaad. Dat is succesvol: in 2021 werden er meer dan driehonderd kalven geboren, waarmee de soort nu een bedreigde status heeft. De algazel is nog kwetsbaar, maar staat er veel beter voor dan twintig jaar geleden.

Ander goed nieuws kwam er van de saiga-antilope, die leeft op de steppen in Kazachstan, Rusland en Mongolië. De status van deze antilope is verbeterd van 'ernstig bedreigd' naar 'bijna bedreigd', wat betekent dat het dier bijna uit de gevarenzone is. Het dier werd bedreigd door besmettelijke ziektes, maar het aantal saiga-antilopes is door maatregelen van de Kazachse overheid vanaf 2015 met meer dan 1.000 procent toegenomen.

De verhalen van de algezel- en de saiga-antilopes laat volgens IUCN-president Razan Al Mubarak zien dat het mogelijk is om uitsterven van diersoorten te voorkomen. "Maar dan moeten we de effecten van klimaatcrisis en biodiversiteitscrisis daadkrachtig aanpakken", zegt Al Mubarak.