De burgemeester van de Iraakse stad Hawija, nabestaanden, slachtoffers en sympathisanten zijn dinsdag in Den Haag voor het proces over een fatale Nederlandse luchtaanval in juni 2015. De rechtbank buigt zich over de vraag of die rechtmatig was.

Nabestaanden en betrokkenen zullen spreken over de gevolgen van het bombardement op een bommenfabriek van IS. Vele tientallen mensen kwamen daarbij om het leven doordat ze er vlakbij woonden.

Volgens de overheid veroorzaakte de aanval van de F-16-gevechtsvliegtuigen een onvoorziene explosie, waardoor er veel schade ontstond en er veel slachtoffers vielen. Dat is na onderzoek erkend.

Nederland heeft de afgelopen jaren enkele miljoenen euro's gestoken in het herstel en de verbetering van vernielde gebouwen en wegen. Bij die projecten zijn lokale autoriteiten en inwoners betrokken, zegt het ministerie van Defensie.

Zie ook |Defensie wist dat bombardement Hawija gevaarlijker kon zijn dan berekend

'Vaststellen of Nederland rechtmatig heeft gehandeld'

Advocaat Liesbeth Zegveld procedeert namens de gedupeerden tegen de Nederlandse Staat. Het gaat er volgens haar om dat de overheid zich niet kan verschuilen achter het gebrek aan kennis van toen. "Omdat men niet wist wat er precies in de fabriek lag, is een gigantisch en onaanvaardbaar risico genomen."

Zegveld vindt dat er zonder kennis van zaken op een disproportionele wijze is gehandeld door Nederland.

Uiteindelijk gaat het behalve om erkenning ook om een schadevergoeding voor individuen. Maar hier draait het volgens Zegveld dinsdag niet om, ook omdat de schade voor iedereen anders is. "Eerst moet de civiele rechter vaststellen of Nederland wel of niet rechtmatig heeft gehandeld."

Zie ook |'Amerikanen waarschuwden vooraf voor burgerdoden Hawija'