Nagorno-Karabach houdt per 1 januari 2024 op te bestaan. Alle lokale overheidsinstellingen worden per direct opgeheven. Daarmee komt er een einde aan het zelfbestuur van de grotendeels Armeense bevolking in het gebied binnen de landsgrenzen van Azerbeidzjan.

Volgens president Samvel Shahramanyan is de stap noodzakelijk om de veiligheid van de lokale bevolking te kunnen garanderen. Dit betekent onder meer dat zij de mogelijkheid behouden om via de Lachincorridor Armenië te bereiken.

Deze bergpas tussen Armenië en Azerbeidzjan was een belangrijke bevoorradingsroute voor Nagorno-Karabach, maar is inmiddels een vluchtroute geworden voor de etnisch Armeense bevolking van de regio.

Op die bergachtige weg ontstond verkeerschaos doordat inwoners van de enclave massaal vertrokken in auto's en trucks. Zij worden opgevangen in Armenië. "De overheid regelt huisvesting voor iedereen die nog geen verblijfplaats heeft", zegt een regeringswoordvoerster.

Meer dan de helft van de naar schatting 120.000 etnische Armeniërs in Nagorno-Karabach is gevlucht. De Armeense regering maakte bekend dat ruim 65.000 mensen de grens met Armenië zijn overgestoken. Een regeringswoordvoerder sprak van mensen die onder dwang hun huizen moesten verlaten.

Zie ook |Armenië en Azerbeidzjan vechten al dertig jaar om Nagorno-Karabach

'Na ruim dertig jaar staan we op een keerpunt'

De enorme vluchtelingenstroom ontstond na een militaire inval door Azerbeidzjan. Nagorno-Karabach hoort formeel bij dat land, maar feitelijk had de grotendeels Armeense bevolking het voor het zeggen in de enclave. Azerbeidzjan zegt het gebied vreedzaam te willen integreren, maar na de bloedige conflicten van de afgelopen decennia zijn veel inwoners daar niet gerust op.

"We staan na ruim dertig jaar strijd op een keerpunt. De ontwapening van Armeense separatisten en de ontmanteling van de lokale machtsstructuren betekenen dat Nagorno-Karabach nu waarschijnlijk onder het directe gezag van Bakoe komt", zei analist Zaur Shiriyev van de denktank International Crisis Group onlangs tegen NU.nl.

Shahramanyan adviseert de inwoners van Nagorno-Karabach om de eisen voor de integratie in Azerbeidzjan alvast goed door te nemen. Hij zegt dat iedereen zijn eigen afweging moet maken over een al dan niet (tijdelijk) vertrek uit de regio.