Minimaal 5.200 doden, 7.000 gewonden en 10.000 vermisten. Het wordt steeds duidelijker hoe groot de gevolgen van de verwoestende storm Daniel zijn in Oost-Libië. Vijf vragen over de ramp.

"Er zijn duizenden doden", vertelt Matteo Colombo, Libiëonderzoeker bij Instituut Clingendael. Er worden ook nog 10.000 mensen vermist. "De situatie is extreem slecht." Grote delen van de getroffen stad Derna zijn weggevaagd. Volgens de Internationale Organisatie voor Migratie zijn meer dan 30.000 mensen hun huis verloren.

Volgens Paul Aarts, voormalig universitair docent Midden-Oosten en Noord-Afrika aan de Universiteit van Amsterdam, is het "een enorm humanitair drama".

"Er is heel veel verwoesting aangericht aan huizen en infrastructuur, dat moet allemaal worden herbouwd." De stad zit zonder water, elektriciteit en brandstof.

Zie ook |Waarom het dodental in Libië zo lastig te achterhalen is

Colombo denkt dat we onderscheid moeten maken tussen de lange en de korte termijn. Op de korte termijn praten beide regeringen met elkaar om de hulp zo goed mogelijk te regelen. Ook heeft de leider van de westelijke regering geld beloofd voor de wederopbouw van het getroffen gebied in het oosten.

"Op de lange termijn zal de splitsing in het land hoogstwaarschijnlijk voor problemen zorgen." Omdat de westerse regering in Tripoli wordt erkend door veel Europese landen, zal zij benaderd worden met hulpaanbod vanuit Europa. Maar de regering in Tripoli heeft geen macht in het oosten, dus kan er niet voor zorgen dat de hulp op de juiste plek terechtkomt.

De twee regeringen van Libië

"De situatie is extreem moeilijk", vertelt Colombo. "5 tot 10 procent van de bevolking in Derna is dood of vermist." Voor een Nederlandse stad als Utrecht zou alle gewonden goede zorg bieden al ingewikkeld zijn in deze situatie, denkt hij. Laat staan voor een gebied dat al weinig geld voor goede zorg had.

Italië heeft woensdag boten met hulptroepen gestuurd. Dit kan doordat Italië dicht bij Libië ligt. De andere route, via de lucht, is volgens Colombo veel ingewikkelder. Het dichtstbijzijnde internationale vliegveld ligt in Benghazi. Dat is bijna 400 kilometer rijden over wegen die deels zijn verwoest door het water.

Turkije, Egypte en de Verenigde Arabische Emiraten stuurden al eerder hulp. "In de komende dagen, wanneer men beseft hoe groot deze ramp is, zullen andere landen hopelijk volgen." Libië heeft Nederland om hulp gevraagd. Het hulpverzoek wordt bekeken door het ministerie van Buitenlandse Zaken.

Zie ook |Ben of ken jij iemand in het rampgebied in Libië?

Colombo verwacht dat de wederopbouw nog lang zal duren. Ook wijst hij op het gebrek aan kennis. Huizen herbouwen lukt wel met financiële steun. Maar de twee dammen die door het vele regenwater zijn doorgebroken moeten ook worden herbouwd. Dit is in Libië al lang niet gebeurd, waardoor de kennis daar ontbreekt.

Volgens Aarts begint de wederopbouw binnenkort voorzichtig. "Maar voor nu ligt de focus nog op het redden van mensenlevens."