Het leger van Gabon zegt woensdagochtend de macht in het West-Afrikaanse land te hebben overgenomen. Ali Bongo heeft afgelopen zaterdag de presidentsverkiezing gewonnen, maar de staatsgreep heeft snel een einde aan zijn presidentschap gemaakt. Hij is onder huisarrest geplaatst.

Twaalf officieren van het Gabonese leger lieten op de nationale televisie weten dat ze de macht hebben gegrepen om het bewind van president Bongo te beëindigen. "In naam van het Gabonese volk hebben we besloten de vrede te verdedigen door een einde te maken aan het huidige regime."

Ze zeggen de uitslag van de verkiezing ongedaan te maken en alle overheidsinstanties te ontbinden. Volgens het leger is er sprake van "onverantwoord, onvoorspelbaar bestuur". "Dat heeft geleid tot een constante achteruitgang van de sociale structuur, die voor chaos in het land zorgt."

De militairen hebben de grenzen van Gabon "tot nader order" gesloten. In de hoofdstad Libreville zijn schoten gehoord, schrijven internationale media.

De regering van het land heeft nog niet gereageerd. Het is momenteel niet duidelijk waar de 64-jarige president zich bevindt. Hij is voor het laatst gezien toen hij zaterdag zijn stem uitbracht.

Bongo zorgde eerder voor grote onrust

Dinsdagavond is Bongo voor de derde keer uitgeroepen tot winnaar van een presidentsverkiezing. Hij zou zaterdag ruim 64 procent van de stemmen hebben gekregen. Zijn belangrijkste tegenstander Albert Ondo Ossa heeft Bongo meerdere malen beschuldigd van verkiezingsfraude.

De verkiezingswinst van Bongo in 2016 leidde ook al tot grote onrust in het land. De familie Bongo is al tientallen jaren aan de macht in Gabon. In 2009 nam hij het stokje over van zijn vader, die sinds 1967 over het land heerste.

Gabon, dat aan de westkust van Afrika ligt, maakt deel uit van oliekartel OPEC. Het land produceert zo'n 200.000 vaten olie per dag. Een groot deel van de bevolking profiteert daar niet van: volgens cijfers van de Wereldbank leeft een derde van de ongeveer 2,2 miljoen inwoners in armoede.

EU bezorgd over reeks staatsgrepen in Afrika

In 2019 sloeg Bongo een coup neer. De huidige staatsgreep is de achtste coup in West- en Centraal-Afrika sinds 2020. Eerder wisten onder meer de legers van Mali, Guinee, Burkina Faso, Tsjaad en Niger de macht te grijpen.

Dat baart de defensieministers van de Europese lidstaten zorgen. De vermoedelijke machtsgreep in Gabon zou "de instabiliteit in de hele regio doen toenemen", zegt EU-buitenlandchef Josep Borrell. Hij houdt nog wel een slag om de arm, aangezien de situatie in Gabon nog onduidelijk is.

Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken adviseert Nederlanders in het West-Afrikaanse land om vrienden en familie op de hoogte te houden van hun situatie en zich te registreren bij het ministerie. "Volg altijd de instructies op van de lokale autoriteiten", schrijft het ministerie op X (voorheen Twitter). Het is niet duidelijk hoeveel Nederlanders op dit moment in het land zijn.