In Griekenland is het vandaag kiezen tussen de beste van twee kwaden
In Griekenland mogen mensen vandaag naar de stembus. De verkiezingen wijzen uit wie het land de komende vier jaar zal regeren. De belangrijkste kandidaten zijn de huidige regeringspartij Nea Dimokratia (Nieuwe Democratie) en Syriza. Gierende inflatie, een afluisterschandaal en de treinramp van februari domineerden de verkiezingscampagne.
Neo Dimokratia, onder leiding van zittend premier Kyriakos Mitsotakis, gaat momenteel aan de leiding in de exitpolls. De partij zou op 31 tot 38 procent van de stemmen zitten. Oppositieleider Syriza loopt ongeveer 4 tot 7 procentpunten op de regeringspartij achter.
De winnaar van de verkiezingen zal naar alle waarschijnlijkheid ongeveer 45 procent van de stemmen nodig hebben voor een absolute meerderheid in het Griekse parlement, dat driehonderd zetels telt. Omdat zowel Neo Dimokratia als Syriza dat vandaag niet lijken te halen, zal er waarschijnlijk begin juli een tweede verkiezingsronde plaatsvinden.
Door een nieuwe verkiezingswet wordt het een stuk moeilijker om een absolute meerderheid te halen. Door de nieuwe regels worden de zetels evenredig verdeeld, terwijl bij de vorige verkiezingen de grootste partij nog een bonus kreeg van vijftig zetels. Daardoor kon de winnende partij vaak alleen regeren.
Zittende regering geteisterd door schandalen
De verkiezingen van vandaag gaan vooral over de nog altijd kwetsbare economie en de stijgende kosten als gevolg van inflatie die Grieken tot wanhoop drijven.
Premier Mitsotakis profileerde zich in 2019 als een baken van rust na jaren van chaotische en vooral instabiele regeringen. Zijn centrumrechtse partij Neo Dimokratia boekte een duidelijke zege op Syriza, een collectief van verschillende linkse partijen. Ook in Brussel werd Mitsotakis' overwinning als een enorme opluchting beschouwd.
Maar in aanloop naar de verkiezingen van vandaag moest Mitsotakis meerdere klappen incasseren die de reputatie van zijn partij aantastten. Neo Dimokratia leed ernstig onder een schandaal waarbij Griekse politici, journalisten en zakenmensen afgeluisterd werden met illegale spionagesoftware.
Daarnaast worstelt Neo Dimokratia nog steeds ernstig met de gierende inflatie en de groeiende onvrede daarover onder de Griekse bevolking. Ook de manier waarop de regering de treinramp (57 doden) in februari afhandelde is mikpunt van forse kritiek.
Syriza worstelt met het verleden
Gaat de oppositie vandaag dus het stokje van Neo Dimokratia overnemen? Ook Syriza, de belangrijkste uitdager van Mitsotakis, worstelt nog met reputatieschade.
De partij, onder leiding van Alexis Tsipras, kwam aan de macht in 2015. Toen ging Griekenland zwaar gebukt onder de financiële crisis. Tsipras sleept de bagage van die tumultueuze regeringsperiode mee in deze verkiezingen en lijkt de Griekse kiezer nog niet te kunnen overtuigen.
Syriza richtte zich tijdens de campagne op het versterken van publieke diensten, zoals het onderwijs en de gezondheidszorg. Neo Dimokratia belooft vooral om af te maken waar de partij in 2019 aan begon: een door investeringen en privatiseringen geleid herstel van de economie.
De verkiezingen van vandaag komen op een belangrijk moment. Griekenland heeft namelijk sinds het op de rand van de financiële afgrond stond in 2015 belangrijke stappen gezet in de goede richting. Van een Grexit is absoluut geen sprake meer en de Griekse economie is een van de snelst groeiende van Europa.
Tegelijkertijd blijft de Griekse rechtsstaat kwetsbaar, is armoede nog altijd een groot probleem en worstelt de regering nog steeds met grootschalige belastingontduiking. Het is aan de nieuwe regering om zich over deze problemen te ontfermen.
De stembussen sluiten vandaag om 19.00 uur Nederlandse tijd.