NU+ Kan Trump nog president worden nu hij schuldig is aan aanranding?
Oud-president Donald Trump werd dinsdag schuldig bevonden aan smaad en seksueel misbruik van schrijfster E. Jean Carroll. Omdat het om een civiele zaak gaat, wordt hij niet veroordeeld. Wat zijn de mogelijke gevolgen van de uitspraak voor de komende Amerikaanse presidentsverkiezingen? NU.nl vroeg het aan experts.
"Het is schokkend wat er is gebeurd, maar niet verwonderlijk", zegt Jennifer Smits-Kilgus. Zij was topambtenaar in de regering van oud-president George W. Bush en voerde campagne voor de huidige president Joe Biden. Volgens haar zijn er mogelijk wel strafrechtelijke veroordelingen voor Trump op komst op het gebied van kiesrecht en stemrecht.
Trump is dit keer niet strafrechtelijk vervolgd, omdat het om een civiele zaak gaat. Dat houdt in dat hij geen celstraf krijgt, maar een schadevergoeding van miljoenen dollars moet betalen.
"Maar de jury gelooft dus wel dat hij strafbaar heeft gehandeld", zegt Amerikadeskundige Diederik Brink. Dat is volgens hem een aanwijzing dat mensen vinden dat zijn gedrag niet door de beugel kan. "Daarnaast laat deze uitspraak zien dat justitie misschien wat achterloopt." Er zijn immers veel vrouwen die Trump hebben beschuldigd van grensoverschrijdend gedrag.
Toch verandert het weinig op politiek gebied. "Vóór Trump had zo'n uitspraak iedere carrière beëindigd. Maar nu veroorzaakt de zaak nauwelijks een rimpel in de Republikeinse politiek", zegt Brink. "Daar blijkt uit dat zijn achterban zich volledig aan Trump heeft gebonden."
Nauwelijks gevolgen voor strijd om presidentschap
Die toewijding van de achterban maakt dat deze zaak nauwelijks gevolgen heeft voor de strijd om het toekomstige presidentschap. "In ieder geval nog niet voor de voorverkiezingen", stelt Brink.
"Het complete politieke speelveld is herschreven door Trump. Vanaf 2015 kwam hij op het politieke toneel en daar is hij bijna niet weggeweest. Hij heeft het spel helemaal naar z'n hand gezet", zegt Brink. Er lopen zo veel zaken rond de oud-president dat mensen afgestompt raken over alles wat Trump doet of zegt. "Mensen raken eraan gewend."
De grens van wat zijn achterban normaal vindt, verschuift. "Dat is dan ook onderdeel van zijn strategie. Er gebeurt zo veel dat mensen Trump-moe worden en het niet meer zo spannend vinden."
Dat is nu ook het geval. "Hij heeft een vrouw seksueel misbruikt. Een heftige zaak, maar ook daar kijken veel van zijn aanhangers niet van op", zegt Brink. Daarmee doelt hij vooral op de harde kern van zijn achterban.
Er zijn ook bijna geen concurrenten die zijn gedrag veroordelen. "Geen enkele Republikeinse politicus komt met stevige uitspraak tegen Trump, want niemand durft." Zij zijn volgens Brink bang om zelf afgewezen te worden door de achterban en daarmee hun eigen glazen in te gooien.
Smits-Kilgus denkt dat veel Republikeinse parlementariërs hem actief zullen mijden. "Ze willen zo min mogelijk met hem te maken hebben. En sommigen zullen voorzichtig stellen dat hij zich niet meer verkiesbaar mag stellen, maar over het algemeen zal er weinig gebeuren."
Onderdeel van politieke strategie
Trump speelt in op die angst onder concurrenten en zijn toegewijde achterban. "Hij zal dit gebruiken om zijn aanhangers aan te moedigen", zegt Smits-Kilgus. "Hij beweert dat hij een slachtoffer is van een gebrekkig rechtssysteem en zijn aanhangers geloven hem.
Volgens Brink gebruikt Trump twee "trucjes". Hij zet de uitspraak waarmee de jury hem schuldig acht aan smaad en seksueel misbruik weg als onderdeel van een heksenjacht. De oud-president meent dat "de hele rechtszaak niet deugt. Op die manier hoeft hij de zaak zelf niet toe te lichten."
Ten tweede kan Trump de zaak goed gebruiken om geld in te zamelen. Brink denkt dat hij in hoger beroep gaat. "Hij zal waarschijnlijk jarenlang doorprocederen en het op een 'linkse jury die onzin gelooft' gooien. Daarbij kan hij vragen om hulp en donaties."
"Hij zal ongetwijfeld gaan zoeken naar verhalen bij zijn tegenstanders", denkt Brink. Zo pakte hij eerder al meerdere malen de zoon van Biden aan. Hij gebruikte zijn verslavingsverleden en het lopende onderzoek naar belastingfraude als munitie om de kansen van Biden in te perken. "Hij zal zijn achterban voeding geven om te kunnen zeggen: 'Zie je, dit soort situaties spelen aan beide kanten.'"
Trump en zijn hele team zullen deze uitspraak gebruiken om hun ideeën over "een linkse elite die de macht wil grijpen" te bekrachtigen, zegt Brink.
Negatieve media-aandacht is ook aandacht
Deze zaak is voor Trump vooral wéér een manier om de aandacht te pakken. Brink: "En daar houdt hij van. Er is niemand die zo dol is op journalisten en de media. En nu krijgt hij dezelfde media-aandacht als tijdens de presidentsverkiezingen in 2016 opnieuw aangereikt."
Volgens Trump is media-aandacht altijd goed, ook als het negatieve aandacht is. "Hij gedijt goed in de schijnwerpers en hij zal elke kans aangrijpen om steun te krijgen. Hij zal dit zeker in zijn voordeel gebruiken", zegt Smits-Kilgus.
Dat blijkt volgens Brink ook nu weer. Trump komt niet in de cel terecht en er zijn geen grote gevolgen. "Liegen of de waarheid spreken maakt niet meer uit in de Amerikaanse politiek. Trump schaamt zich nergens voor." De macht zelf is volgens Brink belangrijker dan de manier waarop die wordt bereikt. "Het is de meest cynische vorm van politiek."