In zestien Europese landen werden rivierdammen verwijderd. Spanje is met 133 dammen de koploper. In Nederland werden vorig jaar acht dammen gesloopt.

De cijfers komen uit een nieuw rapport van Dam Removal Europe. Het Wereld Natuur Fonds (WWF) is onderdeel van deze organisatie die natuur en dier beschermt en herstelt.

Het verwijderen van dammen geeft vrijwel direct resultaat. Het water kan meteen gaan stromen. Daardoor kunnen trekvissen, zoals zalmen en zeeforellen, migreren om zich op andere plekken voort te planten. Daardoor werd in Franse rivieren weer een Atlantische zalm gezien en ook in Finland zijn jonge zalmen aangetroffen, waar die eerder waren verdwenen.

Het is dus goed voor de visstand. "Trekvissen kunnen vrij en ongestoord zwemmen. Dat levert ook weer voedsel op voor andere dieren in en om de rivier, zoals otters en beren", zegt Merijn Hougee, expert bij het WWF, tegen NU.nl.

Stromend water schuurt tegen de bodem en zijkanten van de rivier aan waardoor zand en klei zich verspreiden. Daarmee komen natuurlijke processen als erosie weer op gang.

"Al met al is het goed voor natuur en dier. Een dam sluit het water op, waardoor beide geen kant op kunnen", zegt Hougee. Een ander groot voordeel is de kleinere kans op overstromingen omdat het water zijn gang kan gaan.

Je kunt je afvragen waarom de dammen in eerste instantie dan gebouwd zijn. "Dat is niet altijd duidelijk", meent Hougee. "Sommige dammen hadden vroeger wel een functie zoals het opwekken van elektriciteit of als waterreservoir van een boer." Maar die functies zijn tegenwoordig vaak niet meer nodig.

Het gevolg van de bouw van vele dammen is de versnippering van rivieren en daardoor het verlies van biodiversiteit. In Europa nam het aantal migrerende zoetwatervissen met 93 procent af. Wereldwijd gaat het om een afname van 76 procent.

In 2022 zijn vooral verouderde stuwen verwijderd. Uit eerder onderzoek is gebleken dat er in Europa zo'n 150.000 onbruikbare barrières zijn. Er staan dit jaar daarom nog meer sloopprojecten op de planning. In onder meer Slovenië, Kroatië en Slowakije zullen dammen worden weggehaald. WWF stelt dat er uiteindelijk elk jaar duizenden stuwen moeten worden verwijderd.

In Nederland worden de dammen beheerd en verwijderd door de waterschappen. Vaak waren die gebouwd om het grondwater op peil te houden. Vorig jaar is een aantal in de Dommel verwijderd. "Verder hebben we nog maar weinig ongebruikte dammen", zegt Hougee.

We zijn benieuwd naar je mening over dit artikel. Klik hier om je feedback achter te laten in een korte vragenlijst van een minuut.