De Europese Commissie stapt naar de rechter, omdat Polen niet erkent dat het Europees recht voorgaat op het Poolse. Het conflict hierover is al jaren aan de gang.

Als het aan het Poolse Constitutioneel Tribunaal ligt, gaat de Poolse grondwet soms boven het Europees recht. Daartoe oordeelde het Poolse hof anderhalf jaar geleden.

Door de uitspraken van het Poolse hof is niet langer zeker dat de Europese regels in de hele Europese Unie gelden, vreest de Commissie. De EU kan dan haar samenhang verliezen, menen deskundigen.

Volgens de Commissie is het hoogste Poolse hof ook niet helemaal onafhankelijk. De Poolse regering zou de afgelopen jaren meer invloed hebben gekregen op de benoeming van rechters.

Poolse rechtsstaat onder druk

De Europese Unie en Polen maken ruzie over de voorrang van het Europees recht op het recht van de EU-lidstaat. Als EU-wetgeving tegenstrijdig is met de wetgeving in een lidstaat, gaat EU-wetgeving voor. Dat is het zogenoemde primaat van het Europees recht.

Het zorgt in Polen voor vragen over de onafhankelijkheid van het land. De Europese Unie is niet blij met de Poolse omgang met de rechtsstaat.

De Poolse regering heeft volgens de Commissie een reeks hervormingen doorgevoerd, die slecht zijn voor de democratie. De onafhankelijkheid van de media en de rechterlijke macht zouden worden aangetast. De EU wijst Polen daarom op de EU-verdragen, waarin staat dat lidstaten een behoorlijke rechtsstaat moeten hebben.

Tientallen miljarden op het spel

Door de ruzie wacht Polen nog altijd op tientallen miljarden euro's uit het Europese coronaherstelfonds, waarop het land als lidstaat aanspraak maakt. De Commissie weigert het geld over te maken, zolang het gezag van de Europese rechter in Polen niet verzekerd is.

De Poolse regering is daarom bezig sommige wijzigingen door te voeren. Eerdere besluiten worden teruggedraaid. De regering wil het geld graag ontvangen vóór de parlementsverkiezingen van komend najaar.