Multimiljonair Rishi Sunak na nederlaag nu toch eerste Britse premier van kleur
Iets voor 15.00 uur is de druk van de ketel. De enige concurrent, Penny Mourdant, trekt zich terug uit de leiderschapsverkiezing. Ze krijgt niet genoeg steun en Sunak weet officieel dat hij de opvolger is van de opgestapte Liz Truss.
Toch zal Sunak hebben teruggedacht aan september. Ook toen was hij de uitgesproken favoriet onder parlementariërs van de Conservative Party om Boris Johnson op te volgen. Maar vanaf het moment dat alle 170.000 partijleden de keuze krijgen tussen hem en Truss, is hij kansloos.
Diezelfde partijleden kan Sunak de komende periode triomfantelijk aankijken. Al tijdens de verkiezingsstrijd waarschuwde hij dat de belastingplannen van Truss niet realistisch zijn. Diezelfde plannen kostten Truss de kop, als kortst zittende Britse premier ooit.
Sunak rest nu om met zijn meer behoudende aanpak de Britse economie naar rustiger vaarwater te brengen: eerst herstellen en dan belastingen verlagen.
Sunak is zoon van Indiase immigranten
De 42-jarige Sunak wordt op 12 mei 1980 geboren in het Britse Southampton. Zijn ouders zijn naar het Verenigd Koninkrijk geïmmigreerd vanuit het oosten van Afrika. Als zoon van een huisarts en een apotheker zet hij in zijn familiezaak de eerste stappen in het Britse bedrijfsleven.
Het gaat zijn familie voor de wind. Sunak kan filosofie, politiek en economie studeren aan de prestigieuze universiteit van Oxford en voltooit een master in bedrijfskunde aan de universiteit van Stanford. Door zijn ervaringen wil hij - naar eigen zeggen - goed onderwijs voor iedereen toegankelijk maken.
Na zijn studies wordt Sunak multimiljonair in de financiële sector. Hij start een investeringsbedrijf en gaat aan de slag als analist voor investeringsbank Goldman Sachs. Ook neemt zijn vermogen (naar zo'n 834 miljoen euro) een vlucht nadat hij trouwt met een dochter uit een Indiase miljardairsfamilie.
Enorm vermogen roept vraagtekens op over geschiktheid als premier
In 2015 wordt hij verkozen tot lid van het Britse Lagerhuis. Daar achtervolgt zijn rijkdom hem. Sunak geldt als een van de rijkste Britse parlementariërs en wordt vaak verweten elitair te zijn. Als hij in 2020 minister van Financiën wordt, vindt de Britse bevolking dat hij de middenklasse niet genoeg steunt. Ten slotte wordt hij dit jaar in verlegenheid gebracht omdat zijn vrouw beschuldigd wordt van belastingontwijking.
De parlementariër ligt onder een vergrootglas. Zo ontstaat ophef wanneer hij gefotografeerd wordt met een koffiebeker die zo'n 200 euro kostte. Ook wordt hij beboet in het partygate-schandaal. Dat draaide om overheidsfeestjes en -borrels op momenten waarop in Engeland strenge coronaregels golden.
Johnson overleeft het schandaal niet. Dat komt mede doordat Sunak, in zijn rol als minister van Financiën, publiekelijk het vertrouwen in hem opzegt. Het vertrek luidt een leegloop van het kabinet in die zelfs Johnson niet kon negeren. Daar houdt de (aanzienlijke) achterban van Johnson in de Conservative Party hem nog steeds verantwoordelijk voor.
Kan Sunak verdeelde Conservative Party verenigen?
Het kost hem de strijd om Johnson op te volgen. Nu kan Sunak alsnog laten zien dat hij al die tijd, als jongste premier in de afgelopen tweehonderd jaar, de betere keus is. In zijn eerste toespraak hamert hij maandag op "economische stabiliteit" en "eenheid". Voor de Conservative Party lijkt het laatste onderwerp de belangrijkste: de partij is verdeeld en zou bij nieuwe parlementsverkiezingen ruim worden verslagen door oppositiepartij Labour.
Aan Sunak de taak om dat te voorkomen. Als hij de bevolking na een energiecrisis een zware winter doorhelpt, kan dat het tij voor zijn partij doen keren. "De Conservative Party wordt nu in haar bestaan bedreigd", besluit hij maandag.
Sunak gaat dinsdag op bezoek bij koning Charles in Buckingham Palace. Charles zal Sunak vragen om premier te worden en de nieuwe regering te vormen. Vanaf dat moment is hij de opvolger van Liz Truss. Truss gaat daarvoor al langs bij de koning om haar ontslag aan te bieden, slechts 49 dagen nadat koningin Elizabeth haar vroeg om premier te worden.



