Aanhoudingen moord op Nederlands IKON-team in El Salvador: dit gebeurde er
Koos Koster, Jan Kuiper, Joop Willemsen en Hans ter Laag waren in 1982 voor de publieke omroep IKON in El Salvador. Kuiper (39) en Koster (46) waren journalisten en vrienden van elkaar. Willemsen (44) was cameraman en Ter Laag (25) werkte als geluidsman.
De groep was in El Salvador omdat er een bloedige burgeroorlog woedde. Tegenover elkaar stonden de rechtse regering van het land, gesteund door de Verenigde Staten, en linkse guerrillagroepen. De oorlog duurde tot 1992.
De journalisten wilden een portret opnemen voor een televisiereportage. Daarin wilden ze het verhaal vertellen van een gezin uit de stad en een gezin in guerrillagebied.
In een hal van de NOS werden de vier mannen destijds herdacht. | Beeld: Getty ImagesOp 17 maart 1982 werden de vier journalisten doodgeschoten. Dat gebeurde toen ze afreisden naar guerrillagebied voor hun reportage. Ze werden opgewacht door militairen van de regering, waarna ze in een hinderlaag werden gelokt en werden doodgeschoten.
Die actie zou zijn uitgevoerd onder aanvoering van sergeant Mario Canizales. Volgens plaatselijke media is hij niet meer in leven.
Er lopen twee onderzoeken naar de moorden. Een Nederlands onderzoek dat in 2013 werd opgestart, en een onderzoek in El Salvador. Dat werd vorig jaar heropend.
Lang was er veel politieke onwil in het land om oorlogsmisdaden op te lossen. Ook was er een wet die vervolging van betrokken militairen onmogelijk maakte. Die werd in 2016 opgeheven.
De nu opgepakte mensen zijn oud-minister van Defensie José Guillermo García en kolonel Francisco Antonio Morán. Laatstgenoemde was destijds directeur van een speciale politiedienst. Het is niet bekend welke rol de twee mannen speelden tijdens de hinderlaag.
El Salvador vraagt de Verenigde Staten daarnaast om uitlevering van kolonel Mario Reyes Mena. Een commissie van de Verenigde Naties wees hem in 1993 aan als hoofdverantwoordelijke voor de moord. Hij heeft Canizales opdracht gegeven voor het bloedbad.
Zembla spoorde in 2018 de verblijfplaats van Reyes Mena op. "De zaak is al onderzocht. Ik ben nooit aangeklaagd. Jullie zijn een onderdeel van een communistisch plan om wraak te nemen", zei hij toen.
De verdachten komen maandag voor de rechter in Chalatenango, een stad in El Salvador. De rechter zal dan formeel op internationaal niveau om Reyes Mena's arrestatie en uitlevering vragen. Nederlandse justitie is volgens Zembla onderweg naar El Salvador om met de twee aangehouden verdachten te spreken.
