Donderdag is er een einde gekomen aan de driedaagse NAVO-top in Madrid. Wat werd er eigenlijk allemaal besproken door de dertig lidstaten? NU.nl zet het voor je op een rij.

Het belangrijkste nieuws kwam misschien wel op dinsdag, de eerste dag van de top. Toen werd bekendgemaakt dat Turkije zich niet langer zal verzetten tegen het NAVO-lidmaatschap van Finland en Zweden. Daarmee is de weg vrij voor de Scandinavische landen om toe te treden tot de militaire alliantie.

Eerder lag Turkije nog wel dwars, omdat Finland en Zweden zich in de ogen van Ankara te mild opstelden tegenover de Koerdische verzetsbeweging PKK. Dinsdag zetten de leiders van de drie landen hun handtekening onder een gezamenlijke verklaring, waarin de zorgen van Turkije werden opgelost.

Turkije deed donderdag, op de laatste dag van de top, nog wel een indringende waarschuwing aan de Scandinavische landen. Als Finland en Zweden zich niet aan de gemaakte afspraken houden, zal het Turkse parlement het toetreden van de twee landen niet goedkeuren, zo waarschuwde president Recep Tayyip Erdogan.

Het lidmaatschap moet door alle parlementen van de dertig lidstaten worden goedgekeurd. Desalniettemin lijkt het er voor Finland en Zweden op dat er binnenkort een einde zal komen aan ruim veertig jaar neutraliteit. In de woorden van Stoltenberg: "President Vladimir Poetin krijgt meer NAVO aan zijn grenzen."

Waarom het een risico voor Finland is om NAVO-lid te worden
188
Waarom het een risico voor Finland is om NAVO-lid te worden

Troepenmacht uitgebreid

In het kader van de Russische invasie van Oekraïne besloot de NAVO verder om de troepenmacht fors uit te breiden. Het aantal snel inzetbare troepen van 40.000 wordt opgeschaald naar 300.000. Dit wordt gedaan in verband met de dreiging van Rusland, met name in Oost-Europa.

Dat maakte secretaris-generaal Jens Stoltenberg voorafgaand aan de top al bekend. De troepen moeten in korte tijd kunnen reageren als de nood aan de man is, ook bijvoorbeeld om een aanval op NAVO-grondgebied af te slaan.

De verhoogde staat van paraatheid van de NAVO doet de huidige spanningen tussen Rusland en het Westen oplopen tot een niveau dat sinds de Koude Oorlog niet meer gezien is, stellen deskundigen.

Rusland beschouwd als grootste dreiging van de NAVO

Naast nieuwe leden en opgeschaalde troepenmachten nam de NAVO ook een symbolische stap tegen Rusland. Het land wordt vanaf nu gezien als de belangrijkste bedreiging van het militaire bondgenootschap. Dat blijkt uit het nieuwe strategische concept, een document dat aan het begin van elk decennium het kernbeleid voor de komende tien jaar uiteenzet.

In het document staat: "De agressieve oorlog van de Russische Federatie tegen Oekraïne heeft vrede verbroken en onze veiligheid aangetast. De wrede en onwettige invasie, de herhaaldelijke inbreuken op internationaal humanitair recht en de gruwelijke aanvallen hebben verschrikkelijk lijden en verwoesting veroorzaakt."

Hoe Oekraïne met nieuwe NAVO-wapens Russische artillerie wil stoppen
113
Hoe Oekraïne met nieuwe NAVO-wapens Russische artillerie wil stoppen

Ook kritiek op China tijdens top

Maar de top stond niet geheel in het teken van de Russische invasie van Oekraïne. Het strategisch concept maakt ook voor het eerst melding van de dreiging die van China uitgaat.

In het document wordt gewaarschuwd voor China's "kwaadaardige cyberoperaties en haar agressieve retoriek". Daarnaast wordt gewaarschuwd voor desinformatie vanuit Peking, wat ook NAVO-lidstaten bereikt.

Zowel Peking als Moskou reageerden sceptisch op hun rol in de NAVO-top. China noemde de NAVO een "overblijfsel van de Koude Oorlog" en beschuldigde de NAVO ervan "zijn tentakels verder in de Aziatisch-Pacifische regio te willen dringen".

Poetin zei dat de NAVO alleen maar "zijn superioriteit en imperiale ambities wil laten gelden".