De Turkse president Recep Tayyip Erdogan zegt dat hij niet akkoord gaat met het NAVO-lidmaatschap van Zweden en Finland zolang die landen leden van de PKK onderdak bieden. Erdogan omschrijft deze leden als terroristen. Wat is de PKK eigenlijk? En waarom is de aanwezigheid van haar aanhangers voor Erdogan een reden om de NAVO-toetreding van Zweden en Finland te blokkeren?

De Koerdische Arbeiderspartij of PKK zegt te strijden voor politieke rechten voor Koerden in Turkije. Koerden vormen een minderheid verspreid over verschillende landen, met name in het Midden-Oosten.

De PKK schuwt geen geweld bij het bereiken van haar doelen. Daarom wordt de groep door onder andere de Europese Unie en de NAVO bestempeld als een terroristische organisatie.

Er is sprake van terrorisme als burgers tot doelwit worden gemaakt om angst te creëren in de hoop een politiek of religieus doel te bereiken. Als een organisatie of persoon op de terrorismelijst van de EU staat, worden financiële tegoeden bevroren en paspoorten ingenomen.

De beweging werd in 1978 opgericht vanuit een linkse studentenbeweging. Dat gebeurde naar aanleiding van het slepende Turks-Koerdische conflict.

Het Ottomaanse Rijk (waaruit later onder meer Turkije ontstond) verloor in 1920 de Eerste Wereldoorlog. Vervolgens tekenden de geallieerden en het Ottomaanse Rijk een verdrag. Daarin stond dat het huidige Turkije veel gebied zou verliezen, zodat er een onafhankelijk Koerdistan zou ontstaan.

Voor de Turkse president Mustafa Kemal Atatürk was dat verdrag onaanvaardbaar. Atatürk vond dat de Koerden niet binnen zijn ideaal van een "Turkse natiestaat" pasten. Als gevolg daarvan werden minderheden als Koerden en Armeniërs cultureel en politiek onderdrukt.

De PKK werd opgericht met het doel alsnog een eigen Koerdische staat te stichten. In 1984 vielen door de PKK getrainde boeren Turkse politieposten aan. Dat was het begin van een decennialange guerrillaoorlog waarbij veel doden vielen.

In 2009 liet de PKK weten de gewapende strijd te willen opgeven. Vier jaar later volgde een wapenstilstand. De PKK trok zich langzaam terug naar Noord-Irak, waar het geweld tussen Koerdische militanten en Turkije oplaaide.

Hierom is Erdogan tegen toetreding Zweden en Finland tot de NAVO
50
Hierom is Erdogan tegen toetreding Zweden en Finland tot de NAVO

Erdogan ziet de PKK door deze geschiedenis als staatsvijand nummer één. Hij maakt bezwaar tegen de toetreding van Finland en Zweden tot de NAVO, omdat die landen volgens hem PKK-leden onderdak zouden bieden. Een verzoek om uitlevering van 33 mensen met vermoedelijke banden met Koerdische militanten zou door de landen zijn afgewezen, maakten Turkse staatsmedia deze week bekend.

Ook moet alle steun aan een Syrisch-Koerdische groep, de Koerdische Volksbeschermingseenheden of YPG, volgens Erdogan worden gestaakt. Deze organisatie is een bondgenoot van het Westen in de strijd tegen terreurorganisatie Islamitische Staat (IS) in het noorden van Syrië. Volgens Erdogan is YPG een verlengstuk van de PKK.

Turkije heeft woensdag in de eerste bijeenkomst van de dertig NAVO-lidstaten na de lidmaatschapsaanvraag van Zweden en Finland voorkomen dat de landen zich over het verzoek kunnen buigen. Een woordvoerder van Erdogan benadrukte dat allereerst "de zorgen van Turkije" weggenomen moeten worden.