In het Verenigd Koninkrijk wordt reikhalzend uitgekeken naar de uitkomst van het 'partygate'-rapport van topambtenaar Sue Gray. Daaruit moet blijken of de Britse regering de coronaregels heeft gebroken. Dit is wat we over haar onderzoek weten.

De afgelopen weken werd de Britse regering beschuldigd van steeds meer 'coronafeestjes'. Gray is door de regering van premier Boris Johnson aan het werk gezet en onderzoekt de beschuldigingen.

Volgens Britse media zal Gray een rapport publiceren over ongeveer tien verschillende vieringen en bijeenkomsten op en rond 10 Downing Street, de ambtswoning van Johnson. Ze heeft daarvoor onder meer elektronische logs mogen evalueren. Daarin is vastgelegd wie 10 Downing Street in- en uitgingen, en wanneer.

Bronnen bekend met het onderzoek van Gray hebben aan Britse media laten doorschemeren dat haar bevindingen niet mals zijn voor de regering. Gray trekt geen conclusies (dat is niet het doel van haar onderzoek), maar zou wel uitgebreide bewijzen van feestjes hebben ontvangen van betrokkenen.

In de partygate ligt vooral Johnson onder vuur. De strengere maatregelen die hij aankondigde, zou hij zelf aan zijn laars hebben gelapt.

Een voorbeeld: op 10 juni had Johnson de bevolking op een persconferentie gevraagd zich "terughoudend op te stellen en de regels die bedoeld zijn om iedereen te beschermen na te leven", maar negen dagen later kreeg hij taart en werd hij toegezongen tijdens een verjaardagsfeest op 10 Downing Street, aldus nieuwszender ITV. De regering zegt dat het geen echt feest was en dat Johnson maar kort aanwezig was.

Johnson is aangesproken op in totaal tien feesten. Maar er werden in zijn ambtswoning mogelijk ook feestjes gehouden waar hij zelf niet bij aanwezig was.

Op de avond voor de begrafenis van prins Philip, in april vorig jaar, werden er bijvoorbeeld twee feestjes gehouden in de ambtswoning. Johnson heeft hier zijn excuses voor aangeboden. "Ik heb de uitnodiging voor het feestje pas gezien toen dit vorige week in de media kwam. Maar ik ben wel de verantwoordelijke."

Johnson wéér betrapt: uit deze feestjes bestaat 'partygate' inmiddels
174
Johnson wéér betrapt: uit deze feestjes bestaat 'partygate' inmiddels

Het is nog onzeker of er consequenties volgen. De oppositie roept al langer dat Johnson moet opstappen, maar heeft geen meerderheid in het Lagerhuis. Dat wordt gedomineerd door de Conservative Party van Johnson.

Nadat hij vorige week zijn excuses had aangeboden, kon de premier nog rekenen op steun van de Conservative Party. Of dat na de recente onthullingen zo blijft, zal naar verwachting binnenkort blijken.

Het echte gevaar voor de premier komt van boze partijgenoten. Die kunnen proberen hem af te zetten als partijleider. Dan moet hij ook weg als premier. Zij kunnen een brief ondertekenen waarin ze het vertrouwen in Johnson opzeggen. Als 15 procent dat doet (54 brieven), volgt een vertrouwensstemming in het Britse Lagerhuis. Als de helft van de conservatieve parlementariërs zich tegen Johnson keert, wordt hij afgezet. Daarna kiest de partij een nieuwe leider, die dan ook premier wordt.

Het rapport van Gray zal "binnen enkele dagen verschijnen", meldt Sky News. Eerder had de zender nog bericht dat een lopend politieonderzoek naar mogelijke misstanden spoedige publicatie van het rapport verhindert, maar dat blijkt niet het geval. Mogelijk maakt de regering-Johnson de uitkomsten van het onderzoek bekend in aanloop naar het vragenuurtje met de premier in het Lagerhuis, begin deze middag.

Het is overigens nog onduidelijk of het hele rapport openbaar wordt gemaakt. Regeringsfunctionaris Michael Ellis beloofde dat de "bevindingen" van de topambtenaar worden gedeeld. Dat betekent mogelijk dat alleen een samenvatting wordt vrijgegeven. De regering zou kunnen betogen dat zo de anonimiteit van bronnen van Gray wordt gegarandeerd.