Het is een veelbesproken onderwerp in de media de afgelopen weken: de oplopende spanningen tussen Oekraïne, Rusland en het Westen. Een ingewikkeld conflict, daarom zetten we de belangrijkste vragen en antwoorden voor je op een rij.

Waarom zijn de spanningen tussen Oekraïne, Rusland en het Westen onlangs opgelaaid?

Zo'n 100.000 Russische soldaten zijn de afgelopen maanden naar de oostelijke grens met Oekraïne gestuurd, melden internationale media. Volgens experts zijn de oprukkende troepen bedoeld als ferme bedreiging aan het adres van Oekraïne. In het grensgebied is het momenteel erg onveilig.

De toenemende druk in het gebied baart westerse landen zorgen. De Amerikanen zeggen zelfs dat Rusland een invasie voorbereidt. Om die reden krijgt Oekraïne - ondanks dat het geen lid is - steun van de NAVO, een militair samenwerkingsverband tussen Europese en Noord-Amerikaanse landen. Zo sturen verschillende lidstaten, waaronder de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Nederland, materieel naar de regio.

Rusland en het Westen hebben al meerdere gesprekken en onderhandelingen gevoerd over Oekraïne, maar staan op dit moment nog altijd lijnrecht tegenover elkaar over de kwestie.

De regering in Moskou wil voorkomen dat Oekraïne lid wordt van de NAVO en de Europese Unie, en zich op die manier zou aansluiten bij een westers blok, bleek uit een eisenpakket dat Rusland eerder presenteerde. Hoewel Oekraïne momenteel ver verwijderd is van NAVO-lidmaatschap, wil de NAVO niet garanderen dat Oekraïne nooit lid zal worden.

NAVO-baas Jens Stoltenberg en de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken herhaalden woensdag nog maar eens dat Oekraïne het recht heeft zelf zijn bondgenoten te kiezen. Rusland reageerde daar een dag later weer kritisch op.

Waar komen de onderlinge spanningen tussen Rusland en Oekraïne vandaan?

Al bijna acht jaar is er in het oosten van Oekraïne sprake van een burgeroorlog. In 2014 annexeerde (veroverde) Rusland de Krim, een schiereiland van Oekraïne in de Zwarte Zee. Door de ligging heeft de Krim grote strategische belangen. Sindsdien is het onrustig tussen de twee buurlanden, al zijn de historische spanningen al langer aanwezig.

Tot 1991 behoorde Oekraïne tot de Sovjet-Unie. Sinds de onafhankelijkheid van Oekraïne heeft het land toenadering gezocht tot het Westen. Zo wil het bijvoorbeeld graag toetreden tot de NAVO en de EU. Dat wordt niet gewaardeerd door buurland Rusland.

De regio in beeld.

De regio in beeld.
De regio in beeld.
Foto: NU.nl

Waarom zou Rusland Oekraïne willen binnenvallen?

De Russische president Vladimir Poetin wil niet erkennen dat Oekraïne een eigen staat vormt en ziet het land volgens experts als Russisch grondgebied. Daarom wil hij al helemaal niet dat Oekraïne toenadering zoekt tot het Westen.

Hoewel we de gedachten van de Russische president niet kunnen lezen, stellen deskundigen dat hij een sterk geopolitiek belang heeft bij gelijkgestemde buurlanden. Dat zijn zogenoemde 'bufferzones', die feitelijk niet bij Rusland horen, maar ook niet bij de NAVO.

Het is niet duidelijk of Rusland Oekraïne daadwerkelijk zal binnenvallen. Dit is door het Kremlin nooit officieel gezegd. De grote groep Russische soldaten bij de Oekraïense grens geven echter een dreigend signaal af.

Zit er een oorlog aan te komen?

Dat blijft lastig te voorspellen. Beide kanten lieten eind januari weten nog open te staan voor verdere dialoog. Die gesprekken hebben tot nu toe echter weinig opgeleverd.

Tijdens een bijeenkomst in december dreigde president Poetin met een "militair-technische" respons op het Westen. Wat zo'n reactie precies inhoudt, werd niet verder toegelicht. Wel zei Poetin dat Rusland geen behoefte heeft aan een gewapend conflict.

Toch begonnen de Russen op 10 februari samen met bondgenoot Belarus militaire oefeningen aan de grens met Oekraïne. De VS ziet de oefeningen als een provocatie.

De Russen staan hoe dan ook zware economische sancties te wachten als ze besluiten Oekraïne toch aan te vallen. De VS zal naar eigen zeggen "resoluut" optreden. De 27 Europese lidstaten zullen zich naar verluidt achter de Amerikanen scharen.

De Verenigde Staten hebben enkele duizenden militairen naar Oost-Europa gestuurd vanwege de hoogopgelopen spanningen rondom Oekraïne. De Franse president Emmanuel Macron heeft geprobeerd te bemiddelen door begin februari met zijn Russische collega Poetin om tafel te gaan. Ook dat leverde niets concreets op.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken roept Nederlanders op niet binnen 10 kilometer van de grens tussen Oekraïne en Rusland te reizen. Het aangescherpte reisadvies geldt ook voor de grens tussen Oekraïne en Belarus. Nederlanders die in Oekraïne wonen maken zich nog niet direct zorgen, maar zijn ook niet helemaal gerust op de situatie, zeggen ze tegen NU.nl.

Wat heeft Nederland te zoeken in het Oekraïneconflict?
224
Wat heeft Nederland te zoeken in het Oekraïneconflict?

Woon of verblijf je momenteel in Oekraïne, of heb je er naasten wonen? Laat het ons weten via redactie@nu.nl of via ons reactieplatform NUjij: