Het Westen en Rusland zitten deze week meerdere keren tegenover elkaar bij gesprekken over de opgelopen spanningen rond Oekraïne. Een overzicht van wat de partijen gaan bespreken en wat ze verwachten.

De NAVO vreest dat Rusland overweegt Oekraïne binnen te vallen. In 2014 annexeerde Rusland al de Krim, een schiereiland in het zuiden van Oekraïne. Het Westen vreest dat Rusland een poging wil doen ook de rest van Oekraïne militair te bezetten.

Rusland zegt op zijn beurt dat het troepen stuurt in reactie op de "provocerende expansiedrang" van de NAVO. De Russen zeggen zich bedreigd te voelen als het NAVO-grondgebied tot aan de Russische grens komt. Dat zou gebeuren indien Oekraïne toetreedt tot de verdragsorganisatie. Daar zijn overigens geen concrete plannen voor.

Partijen verwachten bij voorbaat weinig vooruitgang

De gesprekken van deze week zijn bedoeld als poging de opgelopen spanningen te verminderen. Beide partijen lieten echter al weten te vrezen dat dit niet zal lukken, omdat de uitgangspunten onverenigbaar lijken. Vooralsnog lijkt de meest haalbare uitkomst van de top dat de partijen een nieuwe ronde gesprekken inplannen.

Moskou eist vergaande veiligheidsgaranties van het Westen, zoals de belofte dat Oekraïne nooit lid kan worden van de NAVO. Washington heeft die eis al "onaanvaardbaar" genoemd en ook internationale experts vinden de Russische eisenlijst weinig realistisch.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken waarschuwde afgelopen week dat het lastig is om vooruitgang te boeken als constant escalatie dreigt en "een pistool tegen het hoofd van Oekraïne wordt gehouden".

Rusland heeft duidelijk gemaakt dat het geen concessies zal doen tijdens het internationale topoverleg. "Dat is compleet uitgesloten", zei onderminister van Buitenlandse Zaken Sergei Ryabkov volgens Russische media. "We zijn teleurgesteld door de signalen die de afgelopen dagen uit Washington en Brussel kwamen."

Hele week gesprekken

De reeks ontmoetingen begint maandag, wanneer de Verenigde Staten en Rusland onderling een veiligheidsoverleg voeren in Genève. De Zwitserse stad was afgelopen juni ook al het decor van de gesprekken tussen de Amerikaanse president Joe Biden en zijn Russische ambtgenoot Vladimir Poetin. Dit keer worden de gesprekken geleid door de onderministers van Buitenlandse Zaken Ryabkov (Rusland) en Wendy Sherman (VS).

Naast Oekraïne staat ook onder meer kernbewapening hoog op de lijst met gespreksonderwerpen. Terwijl de Amerikanen en Russen elkaar spreken in Genève, ontvangt NAVO-topman Jens Stoltenberg diezelfde dag de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Dmytro Kuleba in Brussel.

Woensdag staat het overleg tussen de NAVO, waar de Amerikanen ook deel van uitmaken, en Rusland op het programma. Die ontmoeting vindt plaats in het NAVO-hoofdkwartier in Brussel.

Donderdag gaan de Russen in gesprek met de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE). Die houdt in Oekraïne toezicht op de naleving van de wapenstilstand tussen pro-Russische separatisten en het Oekraïense regeringsleger.

Zie ook |Het lijkt erop dat Rusland Oekraïne wil binnenvallen: dit is er aan de hand