Boris Johnson heeft een loodzware week achter de rug. Britse media fileerden de Britse premier vanwege momenten waarop zijn regering de eigen opgestelde coronamaatregelen schaamteloos leek te negeren. In de peilingen brokkelt zijn populariteit in rap tempo af en partijgenoten denken zelfs hardop na over zijn vertrek. Wat is er aan de hand?

Het nieuws over een vermeend kerstfeest op 10 Downing Street in december vorig jaar bracht Johnson en zijn Conservatieve Partij deze week in een diep dal. Destijds gold namelijk een strenge winterlockdown en was het verboden om binnenshuis met meerdere mensen uit verschillende huishoudens samen te komen. De regering droeg de Britten met klem op elkaar niet op te zoeken voor de feestdagen.

Er kwamen woedende reacties, ook vanuit de partij van Johnson. Critici zijn vooral gefrustreerd dat de politici hun eigen regels niet navolgen. Conservatieve Lagerhuisleden zeggen te worden overspoeld door boze mails en telefoontjes van hun kiezers.

'Op heterdaad betrapt'

Johnson zag zichzelf genoodzaakt om donderdag - nota bene op de dag dat hij vader werd van zijn (voor zover bekend) zevende kind - excuses te maken voor de rel. Ook kondigde hij een onderzoek aan naar de kerstborrel en andere bijeenkomsten die op zijn kantoor zouden zijn gehouden, overigens zonder toe te geven dat die hebben plaatsgevonden. Dat is volgens Labour-leider Keir Starmer niet nodig. "De premier is op heterdaad betrapt."

Dat leek zondag opnieuw pijnlijk duidelijk te worden. Ditmaal lekte een foto uit, waarop de 57-jarige premier deelneemt aan een kerstquiz. Die vond plaats op 15 december vorig jaar, vlak voor de grotere kerstborrel op de 18e. Groepen medewerkers zouden op 10 Downing Street gezamenlijk achter computers zijn gekropen om deel te nemen.

Een woordvoerder van Johnson stelt dat het ging om een "virtuele quiz" en de premier "kortstondig" deelnam. De aanwezige medewerkers waren volgens hem al op kantoor aanwezig om te werken aan het coronabeleid.

Populariteit Johnson op dieptepunt

Premier Johnson wist bij de verkiezingen in 2019 nog een historisch grote verkiezingszege te boeken, maar zijn populariteit heeft een flinke duik gemaakt. Nog maar één op de drie kiezers zegt zijn Conservatieve Partij te steunen en oppositiepartij Labour heeft een vlucht genomen in de peilingen.

De premier kwam namelijk al vaker slecht voor de dag. Zo zei zijn voormalig topadviseur Dominic Cummings dat Johnson fel tegenstander was van coronalockdowns en de premier niet geloofde dat het zorgstelsel onder druk stond. Ook werd bekend dat Johnson belastinggeld gebruikte om zijn ambtswoning van een peperdure nieuwe inrichting te voorzien. Die kwestie wordt nog onderzocht.

Klap op de vuurpijl was de kwestie rond Owen Paterson, Conservatief Lagerhuislid en oud-minister van Buitenlandse Zaken, die honderdduizenden ponden opstreek in ruil voor lobbyactiviteiten voor verschillende bedrijven. Johnson verdedigde Patterson aanvankelijk, maar uiteindelijk stapte die op als parlementariër.

Zie ook |Johnson in het nauw door corruptiebeschuldiging en ruzie met ex-topadviseur

Verkiezingen in kiesdistrict en debat rondom nieuwe maatregelen worden cruciaal

Meerdere politieke bronnen doen in gesprek met de Britse kranten een boekje open over de penibele situatie van Johnson. Eén ding is volgens hen zeker: aankomende week is cruciaal voor de premier.

Zo stemt het Britse parlement dinsdag over een maatregelenpakket dat Johnson wil doorvoeren om de oplaaiing van de omikronvariant in te dammen. Een harde kern van Conservatieven die sceptisch zijn over het nut van meer maatregelen zou dat moment willen aangrijpen om de premier de oren te wassen.

Vervolgens zijn er donderdag verkiezingen om de opgestapte Paterson te vervangen in het kiesdistrict North Shropshire . Dat is gebruikelijk een veilige zetel voor de Conservatieven, maar in de peilingen lijken de Liberal Democrats de 'Tories' te hebben ingehaald. Als North Shropshire verloren gaat, zullen veel andere Conservatieven beginnen te vrezen voor hun eigen zetel.